FNV eist hoofdrol op in overleg met coalitiefracties

Het uur dat gisteren stond ingepland voor overleg tussen coalitie en sociale partners was volstrekt onvoldoende. Want vooral FNV-voorzitter Jongerius had nog wat harde noten te kraken.

Vakcentrale FNV liet gisteravond goed merken dat ze onmisbaar is voor het kabinet. De verzamelde vakcentrales (FNV, CNV en MHP) en werkgeversorganisaties (VNO, MKB en LTO) wisten het overleg met de coalitie over bezuinigingen en investeringen om de crisis binnen de perken te houden, lang te rekken. Maar rond middernacht werd op hoofdlijnen een akkoord gesloten tussen bonden, werkgevers en kabinet.

Dat de uiteindelijke afspraken in de coalitie het resultaat zijn van wekenlang overleg met sociale partners, binnen fracties en van talloze overlegjes onder vier ogen, deerde FNV-voorzitter Jongerius niet. Op weg naar de onderhandelaars van CDA, PvdA en ChristenUnie legde zij gisteravond nog eens uit dat ze met het crisispakket niet onmiddellijk zou instemmen. Wel zei ze voor het eerst dat ze ’alle opties open’ houdt.

Een paar meter verderop stapte werkgeversvoorzitter Wientjes even uit zijn auto om te vertellen dat er een nationaal akkoord aan komt. Ook CNV-voorzitter Paas was veel optimistischer over de kabinetsplannen dan Jongerius.

Het vooroverleg dat sociale partners en minister Donner van sociale zaken maandag voerden, was al tot iets aanvaardbaars uitgegroeid.

Dat na weken van overleg binnen de coalitie ook het overleg met werkgevers en vakcentrales lang duurde, was niet verwonderlijk. De FNV ageerde hard tegen een door de coalitie gewenste hogere AOW-leeftijd en tegen strenge regels die veel pensioenfondsen ertoe aanzetten de pensioenen te verlagen.

Als het erop aankomt zou Donner nu bereid zijn de regels voor pensioenfondsen alsnog iets te versoepelen. Maar als de vakcentrales niet akkoord zouden gaan met langer doorwerken, zouden zij zelf uit de lange lijst van bezuinigingsmogelijkheden moeten kiezen hoe zij dan drie miljard per jaar willen gaan bezuinigen. Heel veel keus, liet de coalitie de werkgevers en werknemers dus gisteravond dus niet.

Dan is er nog de deeltijd-WW. Iedereen wil een systeem waarbij werknemers voor een deel door blijven werken en voor een deel een uitkering krijgen. Maar de vakcentrales willen dat zij hun WW-rechten dan niet opmaken en ze er niet alsnog uitgegooid kunnen worden. De werkgevers willen geen boete als ze werknemers na de deeltijd-WW alsnog willen ontslaan.

Waar de coalitie de vakcentrales echt voor nodig heeft, is het niet verhogen van de lonen. Het grootste deel van de ingeboekte bezuinigingen berust op de aanname dat de komende drie jaar de lonen niet omhoog gaan. Immers, dan hoeven ook de uitkeringen en de ambtenarensalarissen, voor zover ze nog niet in cao’s zijn vastgelegd, niet omhoog.

De coalitiepartijen kunnen wel met elkaar afspreken dat lonen niet met de inflatie meegroeien, laat staan daarboven. Als werkgevers en werknemers zich daar niet aan committeren, is dat een lege huls. Er is nog geen vakcentrale die heeft gezegd de nullijn te accepteren. Tot loonmatiging zijn de vakcentrales wel bereid, zeker met de huidige lage inflatie, maar daar staan de nodige wensen tegenover. Het was rond middernacht nog de vraag wat de bonden precies binnenhaalden.