Kunstenaar fopt EU-voorzitter

Als de Tsjechische kunstenaar David Cerny een rel wilde schoppen, dan is hij daarin bijzonder goed geslaagd. Helaas gaat die rel in Brussel nu over zijn bedrog, niet over het thema van zijn werk: de cliché-beelden van de lidstaten van de Europese Unie.

De Bulgaren waren al weinig enthousiast, omdat hun land op het gigantische kunstwerk werd afgebeeld als een primitief toilet. Roemenië ziet eruit als een grot waarin Dracula huist. Nederland is onder water gelopen, alleen zes minaretten steken nog boven de zee uit.

Het kunstwerk, Entropa geheten, is het officiële geschenk van voorzitter Tsjechië aan de Europese Unie. Het hangt zeer prominent in het atrium van het Brusselse gebouw waarin de Europese Raad huist.

De Tsjechen presenteerden het als een werk dat op humoristische wijze de clichés moest doorbreken en zo grenzen slechten. Bovendien had Cerny alleen het idee geleverd, de afbeeldingen van de 27 lidstaten zouden allemaal gemaakt zijn door kunstenaars uit die landen zelf.

Maar gisteravond bleek dat niet waar te zijn. Cerny maakte bekend dat hij alle landen zelf in elkaar heeft geknutseld, samen met twee vrienden. De 27 kunstenaars, onder wie de Nederlander ’Dick Jansen’, heeft hij erbij verzonnen.

De Tsjechische vice-premier Vondra reageerde met een verklaring waarin staat de de kunstenaar zijn belofte gebroken heeft. Hij overweegt verdere stappen, die zullen vandaag bekend gemaakt worden.

Cerny zelf kan er niet mee zitten. „We wisten dat de waarheid aan het licht zou komen”, zei de kunstenaar tegen persbureau Reuters. „Maar voor die tijd wilden we ontdekken of Europa om zichzelf kan lachen.”

De Bulgaren kunnen dat niet. Zij hebben de Tsjechische ambassadeur al ter verantwoording geroepen.

En Nederland? „Kunst mag tot debat en discussie aanleiding geven”, zei minister Van der Hoeven deze week, nadat ze Entropa eens goed had bekeken. „En dat zal dit zeker doen.”