Microkrediet van FairSpirit bestaat niet

De Deense microkrediet-organisatie MyC4 krijgt hulp van het Nederlandse FairSpirits Fonds. Jammer dat MyC4 daar niet op zit te wachten.

De Deense microkrediet-organisatie MyC4 is glashelder: het Nederlandse FairSpirit Microkrediet is geen filiaal, geen wederverkoper en er wordt ook niet samengewerkt. Dat is verrassend, want eind vorig jaar nog was FairSpirit van Han Hegeman een van de vijf genomineerden voor de Millenniumdoelen Award 2008. Een prijs die is geïnitieerd door Cos Utrecht, het regionale centrum voor internationale samenwerking.

De nominatie, die 1000 euro van de Rabobank Utrecht en nog eens eenzelfde bedrag van de stad Utrecht opleverde, ging gepaard met een prachtig juryrapport. FairSpirit gaf Nederlanders de mogelijkheid om geld te storten dat als microkrediet kon worden uitgezet in Afrika. De investeerder kon zelf via FairSpirit het project kiezen en dat ook via de site volgen. Daarom voldeed het ruimschoots aan het criterium van transparantie. Omdat het ook nog eens oog had voor de economische activiteit in Afrika droeg het initiatief van Hegeman bij aan de bestrijding van de armoede in Afrika.

De werkelijkheid is aanzienlijk genuanceerder. De website van FairSpirit is niet veel meer dan het uithangbord voor twee buitenlandse microkredietverstrekkers, het Deense MyC4 en het Amerikaanse Kiva. De laatste heeft het in de Verenigde Staten geschopt tot de show van Oprah Winfrey.

Hegeman, het brein achter FairSpirit, zegt op zijn website gebruik te maken van de sites van Kiva en MyC4 en met beide instellingen samen te werken. Maar het op de site aangekondigde FairSpirit Fonds is een lege huls. Er is geen fonds, Hegeman laat geld op de rekening van FairSpirit storten en stort dat daarna door op rekeningen van MyC4 of Kiva.

Onder het kopje ’Projecten’ op de site staat niets. Hegeman zoekt wel projecten, maar heeft ze niet. Het volgen van de projecten gebeurt via doorklikken naar de sites van Kiva en MyC4.

MyC4 zegt desgevraagd: „We hebben Hegeman meermalen gevraagd om zijn uitingen aan te passen. We hebben een online-concept en hebben helemaal geen behoefte aan tussenpersonen. FairSpirits heeft wel drie rekeningen bij ons lopen waarop geld wordt gestort. Om hoeveel geld het precies gaat, kunnen we niet zeggen.”

Volgens MyC4-woordvoerster Bahare Haghshenas is FairSpirit nooit gevraagd om promotie te maken voor de Deense organisatie. Namens de vijfkoppige jury zegt Dorothé Appels (directeur van Cos Nederland, een organisatie die particuliere ontwikkelingshulp ondersteunt) nu, op basis van de vorig jaar beschikbare informatie, de nominatie nog terecht te vinden.

De nieuwe informatie betekent voor haar wel dat bij volgende prijsvragen nieuwe criteria moeten komen, bijvoorbeeld over de wijze van samenwerking. „Als nu zou blijken dat sprake is van praktijken die op het moment van de juryuitspraak niet juist waren, dan zal de jury zich natuurlijk beraden over verdere stappen.”

Hegeman zelf vindt niet dat hij via zijn site het publiek vals voorlicht. „Ik heb MyC4 willen promoten, maar blijkbaar hebben daar veranderingen plaatsgevonden.”

MyC4 en Kiva, hebben een belang om geen enkele schijn tegen te hebben. Wie in Nederland geld aantrekt en uitleent, ook al gaat het om kleine bedragen voor microkredieten, heeft een vergunning van De Nederlandsche Bank nodig. Zonder vergunning mag MyC4 zich niet tot het Nederlandse publiek richten. De organisatie weet dat en meldt dat de vergunning bij de centrale bank in behandeling is.

Na verkrijging van die vergunning volgt volgens Bahare Haghshenas een promotiecampagne in Nederland. En dan is Nederland, naast bestaande kredietinstellingen als Oikocredit, een nieuwe online microkredietbank rijker. En daarbij is geen behoefte aan clubs als FairSpirit.