’Het is slecht om nu de AOW-leeftijd te verhogen’

Er dienen nieuwe rekenmethoden voor de pensioenfondsen te komen, stelt Guus Boender van de VU. ’Verdiep je in de beleggingsrisico’s’.

Het gaat veel pensioenfondsen zeker meer dan drie jaar kosten om te herstellen. Fondsen waar de dekkingsgraden schommelen rond de 90 procent, hebben veel meer tijd nodig dan de toegestane drie jaar om op 105 procent uit te komen. Dat zegt Guus Boender, hoogleraar aan de Vrije Universiteit en directeur van adviesbureau voor pensioenfondsen Ortec Finance. Zijn bedrijf adviseert pensioenfondsen bij het opstellen van de herstelplannen.

Vindt u dat pensioenfondsen hun herstelplannen wel op 1 april moeten indienen bij de Nederlandsche Bank?

„De fondsen willen uitstel. Pas als de markt weer tot rust gekomen is, zouden zij een realistisch herstelplan kunnen schrijven. Maar ik heb er geen bezwaar tegen om toch op 1 april met een plan te komen. Die plannen zijn voor DNB een manier om inzicht te krijgen. Ze zijn een schat aan informatie over hoe de fondsen ervoor staan.

En kunnen de fondsen in die plannen zomaar meedelen dat ze er meer dan drie jaar over gaan doen?

„Nee, de grote vraag bij alle fondsen is of Donner verlenging van die termijn zal verlenen. De sector wil geen ’maatwerk’, dus voor het ene fonds wel en het andere niet. Zij hopen op een algemene regel.”

Hoe betrouwbaar zijn deze herstelplannen?

„We moeten op den duur wel toe naar nieuwe rekenmodellen, maar dat lukt niet op deze korte termijn. In de nieuwe methode moeten we meer samenhang aanbrengen tussen de markten waarin pensioenfondsen beleggen en de rentestand. In een geglobaliseerde wereld word je eerder geconfronteerd met tegenslagen die op alle fronten doorwerken. Dat gebeurt ook nu: we hebben pech in aandelen en andere beleggingen en met de rente. Dat er meer relatie tussen die markten is, hebben wij ons onvoldoende gerealiseerd.”

Hoe zullen die nieuwe rekenmethoden eruit zien?

„Ze zullen dieper ingaan op de risico’s voor het kapitaal van een pensioenfonds. We moeten bijvoorbeeld ook meer oog hebben voor de hoeveelheid geld die in kas is, de liquiditeit. Zonder dat we ons overigens gaan indekken tegen alle financiële tsunami’s. Dat zou veel te duur worden. Wat mij betreft zouden bestuurders van fondsen zich wel beter moeten verdiepen in de risico’s van hun beleggingen.”

Welke rol zal de pensioenleeftijd gaan spelen in de herstelplannen?

„Het zou heel slecht zijn om tijdens de financiële crisis de pensioenleeftijd op te hogen. Dit mag namelijk geen noodmaatregel zijn. Zoveel levert het de fondsen ook niet op, hoogstens een stijging van de dekkingsgraad met een paar procent. Er wordt gezegd dat, als je de pensioenleeftijd op 67 laat ingaan, dit de dekkingsgraden met 15 procent verhoogt. Maar die winst behaal je niet zozeer door de leeftijd te verhogen, maar door twee jaar niets uit te keren aan pensioenspaarders. In feite is dat dus een korting.”

Steeds meer politici en vakbonden pleiten voor een hogere pensioenleeftijd. Is het erg als het er toch van komt?

„Het denken over de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd verandert razendsnel. Het is ook goed dat we erover praten. Maar de verhoging is vooral een middel om het probleem van de vergrijzende arbeidsmarkt op te lossen. Voor de pensioenfondsen zet het op korte termijn geen zoden aan de dijk. Op de langere termijn heeft het heel veel invloed. Voordat de markten weer tot rust gekomen zijn, moeten we er niet toe overgaan.”