Russen en Oekraïners laten Brussel in verwarring achter

Na een verwarrende dag verlieten de hoofdrolspelers in het gasconflict Brussel weer. De oplossing leek nabij, maar het gas stroomt nog niet.

De Russen willen wel, de Oekraïners niet – of andersom. Zo klonk het gisteren de hele dag in Brussel, tussen vele overlegrondes over het gasconflict door. Tot slot legden de Russen een nieuwe eis op tafel en vertrok het hele circus weer.

Aan het begin van de vergadering in het Europees Parlement meldde de voorzitter dat topman Miller van het Russische staatsbedrijf Gazprom wat later zou komen. Hij was eerst langsgegaan bij voorzitter Barroso van de Europese Commissie. De andere Russen die verwacht werden, waren er niet omdat hun vliegtuig was uitgeweken naar Luxemburg.

Dat gaf de wel aanwezige Oekraïners ruimschoots de gelegenheid om de Russen zwart te maken. Vice-premier Nemyria beschuldigde Gazprom van het stoppen van de gastoevoer naar zijn land en de Europese Unie. „Midden in de winter het gas afsluiten is onaanvaardbaar.”

Parlementariër Tarasiuk ging het verst in zijn kritiek. „Rusland wil gewoon laten zien wie de baas is en tegelijk de Oekraïense economie vernietigen.” Europa heeft volgens hem niets geleerd van de gascrisis drie jaar geleden. „De EU heeft nog steeds geen gemeenschappelijk energiebeleid. Dat geeft Rusland overwicht.”

Bij die laatste opmerking moesten alle Europarlementariërs zich wel aansluiten. Maar zij beklemtoonden ook de verantwoordelijkheid van beide partijen en spraken de hoop uit dat EU-waarnemers snel naar Oekraïne zouden vertrekken om een oplossing dichterbij te brengen.

Miller kwam niet meer opdagen, hij sprak achter gesloten deuren met parlementsvoorzitter Pöttering. En toen hij naar buiten kwam, had de Gazprom-topman goed nieuws: „Als de waarnemers in Oekraïne zijn, met toegang tot de meetstations, dan hervatten wij de leveranties.”

Met die opmerking gaf Miller toe dat Gazprom de kraan had dichtgedraaid, wat steeds ontkend werd. Maar een kniesoor die daar op lette, want het conflict leek opgelost. Oekraïne had immers al ingestemd met de komst van EU-waarnemers.

Maar na nieuw overleg, nu tussen Miller en eurocommissaris Piebalgs (energie), kwam de aap uit de mouw: Rusland wil eigen waarnemers aan het team toevoegen. De Oekraïners konden daar niet meer op reageren, want Rusland weigerde met alle drie de partijen aan tafel te zitten.

„Ik ben teleurgesteld, Rusland had geen reden om ons voorstel van de hand te wijzen”, zei Piebalgs. „Mijn enige doel vandaag was om de leveranties te herstellen. Dat is helaas niet gelukt.” De Tsjechische minister Riman, die er ook bij was, zei één ding geleerd te hebben: „De EU moet geen postbode willen spelen tussen twee onderhandelende partijen.”