Zoeken naar een evenwicht dat er niet is

In het conflict tussen Israël en de Palestijnen kúnnen we het niet goed doen. De krant wordt door de een in de hoek gesmeten omdat zij pro-Israël zou zijn, en door de ander afgedaan als propagandablaadje van Hamas.

Objectiviteit bestaat niet in een conflict als dit, ook niet bij lezers. Net als de politieke leiders, en net als de soldaten te velde, hebben sommige lezers zich ingegraven. Ze hebben een mening over het conflict, over wie de meeste schuld heeft en wie moet boeten. En als de krant op tafel komt valt hun oog vooral op de berichten die met die mening niet stroken. Daarover klimmen ze in de pen.

Het conflict in het Midden-Oosten is hierin niet uniek. Maar het neemt in de publieke opinie wel een bijzondere plek in. De meeste conflicten in buitenlanden zijn ver weg. Maar de oorlog tussen Hamas en Israël is dichtbij. Dat is verklaarbaar; het Joodse volk en de staat Israël zijn een deel van onze geschiedenis, ongeacht je mening over het conflict met de Palestijnen.

Die nabijheid verdraagt zich slecht met het streven naar objectiviteit, want dat vergt afstand en een nuchter oog. Zo evenwichtig mogelijk berichten, is het beste wat we kunnen doen. Proberen we ook, maar in een oorlog wordt dat praktisch onmogelijk. Onze correspondente in Tel Aviv, Inez Polak, beschreef deze week hoe cameraploegen vanaf heuveltjes in het zuiden van Israël trachten te registreren wat er in Gaza gebeurt. Nu is Inez een doorgewinterde en nuchtere journaliste die zich houdt bij feiten en goede gedocumenteerde analyses. Maar in dit verhaal klonk frustratie door. En woede, niet alleen over de waanzin van dit geweld, maar ook over de onmogelijkheid er evenwichtig over te berichten.

Journalisten kunnen Gaza niet in, en de strijdende partijen trachten op allerlei manieren de informatiestroom te sturen. Deze oorlog wordt niet alleen met raketten en bommen uitgevochten, maar ook met beelden, nieuwsberichten en statistieken. Frustrerend, want veel zogenaamde feiten kun je niet checken. Maar een beetje journalist weet daarmee om te gaan en zin en onzin te scheiden.

En bij al die verantwoorde kwaliteitsjournalistiek verschijnt in de krant ineens een dagboekje van een medewerkster die opgesloten zit in Gaza. Dat dagboekje, van Soehair Karam, heeft veel reacties opgeroepen, positieve en negatieve. Het is gekleurd, het is subjectief, het is emotioneel, het is weg van de journalistieke distantie. Allemaal waar, maar het is ook waardevol omdat het een politiek en militair conflict terugbrengt naar menselijke schaal.

Soehair Karam is een journaliste die sinds een jaar voor ons werkt vanuit Gaza. In dit dagboek vertelt ze hoe ze opgesloten raakt in haar huis, zonder stroom, zonder water, met angst, en een groeiende woede over het militaire machtsvertoon en de burgerslachtoffers.

Het is een riskante vorm, voor de journalist en voor de krant. We lijken het streven naar evenwicht te laten varen en onvoorwaardelijk de kant van de belaagde bewoners van Gaza te kiezen. En daarmee de kant van Hamas. Tegenover dit dagboek zou volgens sommige lezers op zijn minst een dagboek moeten staan van een inwoner van Israël die in zijn stad de Palestijnse raketten ziet neerkomen. Maar je kunt leed niet tegen leed wegen. En de partij die het meeste lijdt heeft niet daarmee het gelijk aan haar zijde.

De militaire operatie in Gaza is nu het nieuws. En bij alle doortimmerde verhalen over dit eeuwig durende conflict, willen we de menselijke kant van dat nieuws laten zien.