Ik had geen zin meer in dat gedoe rond God

Zonder religieuze beleving geen religie – misschien is ze wel de kern ervan. Toch lees je er maar weinig over. In deze rubriek beantwoorden mensen vragen over wat ze op religieus gebied hebben beleefd. Vandaag: Judith Bouma.

Wat hebt u meegemaakt?

„Als ik terugkijk op mijn nog vrij korte leven, krijg ik het idee dat niet alles toevallig is gegaan. Zo was ik een moeilijke middelbare scholier. Niemand had gedacht dat juist ik theologie zou gaan studeren. Een decaan heeft me op dat spoor gezet, en ik heb eigenlijk niet verder gekeken. Ik heb op de momenten dat de dingen gebeuren vaak het idee dat ik een ongeleid projectiel ben, alsof ik zomaar wat doe. Maar terugkijkend zie ik Gods hand.

Ik ging theologie studeren, maar riep om het hardst: ik ga nooit in de kerk werken en ik zal nooit predikant worden. Ik ging niet meer naar de kerk en heb me laten uitschrijven. Ik twijfelde aan mijn traditie. Die was te veel door mannen vormgegeven, vond ik. Op al die synodes regeerden al vanaf het begin de mannen, en zelfs in de Bijbel zag ik dat terug. Ik leerde teksten kennen waar in de vertaling het vrouwelijke was weggeschreven, die hertaald waren in iets mannelijks. Ik werd er een godontkenner door – dat is dus geen atheïst, maar iemand die heeft besloten God te negeren. Ik had gewoon geen zin meer in al dat gedoe rond Hem.”

Wat doet een mens die zowel in God gelooft als Hem ontkent?

„Zo iemand gaat bijvoorbeeld op reis. Toen ik was afgestudeerd, had ik geen flauw idee wat ik zou gaan doen. Dus ben ik voor vijf maanden naar Nieuw-Zeeland gegaan. Maar al in het vliegtuig wist ik: dit gaat het niet worden. Ik voelde de doelloosheid, zat in een zwart gat, en ik wist dat ik eigenlijk op de vlucht was voor iets wat bij terugkomst toch weer op me te wachten zou staan.

Na drie maanden keerde ik terug, en ben ik gaan werken op het hoofdkantoor van Bruna. Op een dag werd er gebeld door een kerk: of ik er catechese wilde geven. En zo ben ik langzaamaan weer in het kerkelijke wereldje gerold.

Ik had geheel tegen mijn gewoonte in een bijbeltje meegenomen naar Nieuw-Zeeland. Daarin ben ik volgens een bepaald leesrooster elke dag gaan lezen. Ondanks alle wetenschappelijke kennis die ik had, merkte ik dat het me toch raakte. Ik had het idee dat ik elke dag precies die tekst kreeg waar ik iets aan had. Ja, ik weet ook wel dat als ik het leesrooster had omgedraaid ik wellicht dezelfde ervaring had gehad, maar dat doet aan het gevoel niets af. Ik koos ervoor er de hand van God in te zien in plaats van willekeurig toeval.”

Dan is de stap naar de Bijbel als orakelboek niet meer groot?

„Tijdens colleges die ik aan de predikantsopleiding in Apeldoorn volg, moeten de studenten ook samen uit de Bijbel lezen. Dan slaan we die op een willekeurige plek open en gaan met de tekst aan de slag. Een ieder vraagt zich af: wat heeft het mij te zeggen, welk woord springt er voor mij uit? Gedurende die dag kan zo’n woord herhaaldelijk in je herinnering terugkomen.

Maar meer nog dan door de Bijbel stel ik me door mijn gebed voor God open. Niet dat er dan gelijk antwoord komt, maar toch zie ik vaak dat erna toevallige gingen gebeuren – een gesprek, een ontmoeting. Als ik het even niet meer weet, dan gebeurt er iets, krijg ik weer een zetje. Dat maakt het leven zo interessant.”

Trekt het ritueel dat in uw kerk een hoogtepunt is: het avondmaal?

„Tot mijn zeventiende was het een mysterie waaraan ik niet mocht deelnemen. Nu gebeurt het in de kerk waar ik kom zo’n twee keer per kwartaal. Ik sta dan niet stil bij dogmatische zaken, maar er gaat wel een zeker gevoel door me heen. Soms voel ik dankbaarheid, soms bemerk ik een schuldig gemoed. In ieder geval heb ik tijdens het avondmaal het idee dat ik op de meest directe wijze voor Gods aangezicht sta. Het is een heilig moment.”

En straks gaat u tijdens zulke heilige momenten voor als predikant?

„Ik heb wel een beetje podiumvrees. Ik vind het erg spannend. Maar ja, daar kwam ik te laat achter, dus probeer ik het te zien als een uitdaging. Ik bid God of hij me helpt niet dusdanig te blokkeren dat ik niet meer weet wat ik zeg.”