Hongaren vinden twintig graden al om te rillen

Westend, een van de grootste winkelcentra in de Hongaarse hoofdstad Boedapest, heeft om middernacht het warme water in de toiletten afgesloten en de verwarming omlaaggedraaid.

Klanten zullen vandaag ongetwijfeld steen en been klagen. Maar echt koud wordt het niet: de temperatuur ging omlaag van de gebruikelijke 26 graden naar 20 graden. Daarmee gaat het gasverbruik wel met tweederde omlaag.

Ook andere winkelcentra hebben vanwege de afgesneden Russische gastoevoer besparingsmaatregelen aangekondigd en zijn daarmee van overheidswege opgelegde besparingen voor. Sinds gisteren krijgen grote bedrijven al minder gas. Autofabrikant Suzuki stuurde zijn werknemers daarop naar huis.

Hongarije betrekt 60 procent van het voor huishoudelijk gebruik benodigde gas van Rusland; 43 procent van de Hongaarse energieconsumptie betreft gas, het hoogste percentage van Europa. De Hongaarse regering heeft een noodplan opgesteld om de gasreserves te sparen. Die reserves zijn bij mild weer voldoende voor enkele maanden.

Maar heel Centraal-Europa kampt met strenge vorst die de komende dagen nog verhevigt. Ook de extra behoefte aan energie die daaruit voortkomt, moet uit de reserves komen.

Grote bedrijven zijn als eerste gekort, gevolgd door kleinere ondernemingen en kantoren. Openbare gebouwen als winkelcentra staan als volgende op de lijst. Huishoudens blijven buiten schot, zelfs al vinden Hongaren een kamertemperatuur van 25 tot 26 graden normaal.

Volgens de Roemeense regering beschikt dat land over voldoende reserves, eigen gas en alternatieve energiebronnen om voorlopig niet in de problemen te raken.

Bulgarije daarentegen vreest op korte termijn grote problemen. Het land krijgt 96 procent van zijn gas uit Rusland en heeft slechts voor enkele dagen voorraden. De regering wil daarom de volgens experts onveilige kerncentrale Kozloduj opnieuw in gebruik nemen.