’Israël moet waken voor roes’

Israël houdt vol dat het doel van het grondoffensief géén nieuwe bezetting van de Gazastrook is. Maar voorlopig blijft het bij woorden.

In de avond lichtte de hemel boven het noorden van Gaza op. Internationale media berichtten over een hevig treffen tussen Israëlische troepen en Hamasstrijders. Uren later bleek dat het om een Israëlische reddingsactie ging, een tank had de eigen militairen getroffen, waarbij drie doden vielen. Gisterochtend kwam nog een Israëlische soldaat om door eigen vuur. „Dat is de prijs die je betaalt voor oorlog in dichtbevolkt stedelijk gebied”, legden analisten uit op de Israëlische radio.

Het is één kant van de prijs. Gisteren, tijdens de derde dag van Israëls grondoffensief, zou het aantal slachtoffers aan Palestijnse kant zijn opgelopen van 600 naar 700. Hamas zou zelfs opdracht hebben gegeven om het aantal slachtoffers onder zijn strijders geheim te houden, om het moreel niet aan te tasten. De doden worden begraven onder het puin.

Israëlische media citeerden commandanten die meldden dat vele huizen vol vernuftig verborgen explosieven lagen. „Dus wordt er langzaam gewerkt, met honden en andere technieken”, schreef Alex Fishman, de militaire correspondent van Jediot Achronot. „Het gaat niet alleen om huizen, maar ook om wegen en ingangen van tunnels vol explosieven. En onder de huizen lopen tunnels die de gebouwen met elkaar verbinden zodat Hamasstrijders zich ongezien kunnen verplaatsen.”

Eenheden van het Israëlische leger hebben de afgelopen jaren geoefend in stadsguerrilla. De Israëliërs kennen ook elke hoek van elke straat in Gaza, na 38 jaar bezetting. En op de eerste dag van hun inval hebben ze tientallen Hamasstrijders gevangen genomen om zoveel mogelijk informatie los te krijgen.

Generaal b.d. Shlomo Brom meent dat het antwoord op de vraag waarom Israël de stedelijke gebieden is binnengedrongen simpel is. „Het doel is Hamas te treffen en dat is waar Hamas zit.” Israël is er volgens Brom niet op uit Hamas volledig uit te schakelen, maar wel om een nieuwe ’afschrikkingsbalans’ te creëren. „Israël moet balanceren om enerzijds zijn doelen te bereiken en tegelijkertijd ervoor te waken Gaza niet opnieuw te bezetten. Dat is wat in de Zesdaagse oorlog is gebeurd, toen zijn we meegesleept door ons eigen militaire succes, de soldaten holden door, terwijl de politiek zijn greep kwijt was.” Tegelijkertijd is Brom niet gerust dat de politiek niet nieuwe doelen gaat stellen. „We moeten er voor zorgen op een gegeven moment te stoppen.”

Van hollen is dit keer geen sprake. Brom: „Hamas is in zo’n stadsoorlog in zoverre in het voordeel dat ze het gebied kennen en, vooral, het voorbereid hebben. Zij hebben ook geen probleem met conventies van Genève en gebruiken burgers om zich achter te verschuilen.”

Israël schiet toch ook op burgerdoelen? Brom: „Genève zegt niet dat burgers nooit mogen worden getroffen. Het zegt dat als een plek voor militaire doeleinden wordt gebruikt, het een legitiem doelwit is.”

Hamas kan ook veel sneller de overwinning claimen, bijvoorbeeld als ze erin slaagt om Israëlische soldaten te kidnappen. Brom: „Daarom is een van onze grootste zorgen dat te voorkomen. En ongeacht wat er gebeurt, Hamas zal na afloop stellen dat ze niet verslagen zijn. Daar doe je weinig aan, zeker als het niet je doel is Gaza opnieuw te veroveren. Je kunt het een beetje tegengaan door de buitenwereld duidelijk te maken dat het niet je doel is. Overigens moeten we ook onze eigen mensen daarvan overtuigen.”