Waar blijven de kinderen?

Beste Beatrijs, Ik ben een vrouw van midden 30 uit de Randstad. De meeste mensen om mij heen hebben hun huis vol baby’s en peuters. Ik zelf heb niet echt een kinderwens, mijn man ook niet, maar dat kan nog veranderen.

Door bepaalde dingen die vroeger zijn gebeurd is het in ieder geval een gevoelig onderwerp. Het probleem is dat vooral de vrienden van mijn mans kant het niet kunnen laten om te vragen wanneer wij nu eens aan kinderen beginnen. We kunnen geen feestje bezoeken of er wordt veelbetekenend (vooral naar mij) gekeken met de woorden: ’Nu jullie nog, hè?’ Of: ’Nou, het zal wel niet lang meer duren, zeker!’

Als ik een alcoholvrije avond heb (omdat ik moet rijden) raakt iedereen om mij heen helemaal opgewonden: ’Ooooh, je drinkt niet, is het zo ver?!’ Als ik (mijn zoveelste poging) niet rook, word ik enthousiast ondervraagd: ’Zooo, gestopt met roken? Zijn jullie bezig?’ De brutaliteit! Ik kan er eigenlijk niet meer zo goed tegen. Volgende week is er weer een vriend van mijn man jarig en ik heb besloten niet mee te gaan vanwege het vragenvuur waar de kinderen toch blijven. Wat moeten we doen om die mensen af te leren opdringerige vragen te stellen?

Hengelende vrienden

Beste hengelende,

Het is buitengewoon ongepast om te informeren naar voortplantingsplannen van vrienden en bekenden, alsof dit net zo’n keuvelonderwerpje is als: ’Waar gaan jullie heen met vakantie?’ Wel of geen gezinsuitbreiding is een privé-aangelegenheid en kan alleen met derden worden besproken wanneer de betrokkene er zelf over begint. Normaal gesproken nemen mensen die tegen de conventie in toch zo’n privacygevoelige vraag stellen schielijk afstand, wanneer ze merken dat iemand niet happig reageert en niet scheutig is met informatie. Uw vrienden bezitten die fijngevoeligheid blijkbaar niet, gezien het feit dat ze onverstoorbaar doorgaan met u te ondervragen en zogenaamd grappige hints te geven, terwijl voor de goede verstaander duidelijk moet zijn dat u geen zin hebt in dit gespreksonderwerp.

Als deze vrienden zo bot zijn dat ze niet in de gaten hebben dat u er niet over wil praten, dan zit er maar één ding op: u zult op een of andere manier de boodschap ’bemoei je er niet mee!’ moeten zien over te brengen. Dit kan in opklimmende gradaties van duidelijkheid. Op veelbetekenende opmerkingen in de trant van ’Nou jullie nog,’ en ’Komt het er nog van?’ antwoordt u in eerste instantie met een zwak glimlachje: ’Misschien wel, misschien niet.’ Daar zegt u precies helemaal niets mee en dat sein valt nauwelijks mis te verstaan. Als de grapjassen zich vervolgens niet terugtrekken maar blijven aandringen, zegt u koeltjes: ’Ik heb er geen behoefte aan mijn privéleven uit de doeken te doen.’ Desnoods gevolgd door: ’Kun je er alsjeblieft over ophouden?!’

Beste Beatrijs,

Mijn vrouw en ik zijn de laatste tijd een paar keer naar begrafenissen geweest van mensen van onze kerkelijke gemeente. We kenden deze mensen en hun families redelijk goed, maar er was geen speciale vriendschap. We condoleerden de families, woonden de uitvaartdienst bij en gingen daarna naar huis. Dit laatste met het idee dat de familie niet zit te wachten op een menigte mensen bij de teraardebestelling zelf. Alleen de laatste keer vroegen we ons af of we daar wel goed aan deden. In veel protestantse kerken vindt de begrafenis plaats tijdens de kerkdienst. Na de teraardebestelling gaan de aanwezigen weer terug naar de kerk voor het vervolg van de uitvaartdienst. Is het misschien onbeleefd, sterker nog: onbeschoft om halverwege de plechtigheid te vertrekken? Uit het verleden herinner ik me dat de kerkdienst altijd werd afgesloten vóór de gang naar de begraafplaats.

Mee naar het graf?

Best mee naar,

Doorgaans is de volgorde zo: eerst uitvaartdienst (1) , dan teraardebestelling (2), dan gelegenheid tot condoleren (3). Ik vind het dan ook niet voor de hand liggen dat begrafenisgangers zich bescheiden terugtrekken voor het onderdeel ’teraardebestelling’ en naar huis gaan. In dat geval missen ze immers ook het condoleren (deel 3). Maar goed, u schrijft dat in protestantse kringen vaak gecondoleerd wordt vóór de teraardebestelling. En dat er soms ook wordt begraven tijdens de uitvaartdienst, dus dat aanwezigen naar buiten gaan en dan weer naar binnen om de dienst af te maken. Blijkbaar ligt die volgorde, zoals ik die hierboven schetste, niet vast en houden verschillende groepen er verschillende volgordes op na.

Hoe het ook zij, het lijkt mij dat nabestaanden het op prijs stellen als mensen die de moeite nemen om naar een begrafenis te komen, ook de hele bijeenkomst meemaken en niet halverwege weer vertrekken. Uw vrees dat u zich zou opdringen door te blijven is overbodig. Een begrafenis is een ritueel dat wordt doorlopen. Ook al valt dit ritueel uiteen in verschillende onderdelen, het blijft toch een geheel, waar alle aanwezigen welkom zijn, ook degenen die niet tot de intimi van de familie behoren. Als u erheen gaat, kunt u ook aan alles deelnemen. Nabestaanden zullen dat op prijs stellen.

Beste Beatrijs,

Ik word gek van alle nieuwjaarsgroeten die mij via allerlei kanalen overspoelen en waarop ik geacht word te reageren. Is er een officiële datum van waaraf je ze verder mag negeren?

Nu al genoeg van 2009

Beste nu al genoeg,

Het staat u vrij om geschreven kaartjes met nieuwjaarswensen waar u blijkbaar een hekel aan hebt meteen in de vuilnisbak te gooien. U hoeft zeker niet te reageren als u daar geen zin in hebt. Mensen die een gesprekje op straat of op het werk of aan de telefoon beginnen met de beste wensen zijn er niet op uit om u te ontrieven. Het is aardig bedoeld. U kunt eenvoudig antwoorden met ’Voor jou ook een goed Nieuwjaar’. Dat is toch niet zoveel moeite? Na een week of twee houdt iedereen er vanzelf weer mee op.