’Leg een verdachte vaker een borgsom op’

PvdA-Kamerlid Ton Heerts wil dat verdachten vaker een borgsom opgelegd krijgen. Dat is handig als de overheid nog geld van ze krijgt.

„Als je er niet heel snel bij bent met grote criminelen, ben je te laat”, zegt PvdA-Tweede-Kamerlid Ton Heerts. „Dan hebben ze het merendeel van de winst al weggesluisd.”

Het is een van zijn grote frustraties als justitiewoordvoerder van zijn fractie: grote criminelen die wegkomen met forse winsten uit hun illegale activiteiten. Heerts: „We weten dat er in de wereld van witwaspraktijken, vastgoedfraude en handel in wapens en drugs grote bedragen omgaan. Naar schatting 18 tot 20 miljard euro. Daarvan halen we met de zogenoemde pluk-ze-wetten maar heel weinig terug. Iets van 20 miljoen, een schijntje.”

Een proefschrift waaruit bleek dat in Nederland vrijwel geen borgsommen worden opgelegd, hoewel de strafwet wel in die mogelijkheid voorziet, zette de sociaal-democraat aan het denken. „Waarom zou je bij bepaalde delicten niet aan de verdachte een borgsom opleggen in plaats van hem in voorarrest te nemen?”, is de strekking van schriftelijke vragen die hij heeft gesteld aan minister van justitie Hirsch Ballin.

Heerts in een toelichting: „Als de verdachte later onschuldig blijkt en je hem moet laten gaan, krijgt hij de borgsom natuurlijk terug. Maar ik wil dat dan eerst wordt gekeken of er niet nog rekeningen bij de overheid openstaan. Zo ja, dan kun je dat geld meteen inhouden van de borgsom. Beschouw die maar als een voorlopige aanslag.”

Bij een delict als moord – hoe ernstig ook – heeft een borgsom niet zoveel zin. Heerts: „Het gaat mij om misdrijven waarbij het geldelijk gewin overduidelijk voorop staat.” Hier en daar heeft de PvdA’er bij juristen gepeild hoe zijn idee valt. „Ze vonden het een goede gedachte. Maar ze zeiden er meteen bij dat het juridisch razend ingewikkeld is om de koppeling te maken met vorderingen die de overheid nog heeft openstaan. Het één is strafrecht, het andere niet. Maar dat iets ingewikkeld is, vind ik geen reden om er bij voorbaat van af te zien. Laat minister Hirsch Ballin maar eens uitzoeken wat de mogelijkheden zijn.”

En verdachten die gevaarlijk zijn voor de samenleving, of van wie je kunt verwachten dat ze er ondanks de opgelegde borgsom toch vandoor gaan? Heerts: „Die moet je natuurlijk gewoon in voorarrest houden. Dat moet je niet kunnen afkopen met een borgsom.”