Wijkaanpak Utrecht oogst kritiek

In achterstandswijken heerst de ’projectenziekte’. Er wordt van alles georganiseerd, maar er is veel te weinig aandacht voor arbeid en scholing.

In de Utrechtse probleemwijk Kanaleneiland gaat te veel geld naar barbecues en te weinig naar banen. Dat stellen onderzoekers van het Wetenschappelijk Bureau GroenLinks.

De focus in Kanaleneiland zou weleens exemplarisch kunnen zijn voor het kabinetsbeleid, staat in het rapport ’Banen of Barbecues’: „Het wijkbeleid van het kabinet is gericht op zoet houden van bewoners met een keur van leuke projecten en het stil houden van overlastgevende jongeren met een reeks repressieve maatregelen. Dit creëert een schijn van gemeenschap en veiligheid. De economische crisis zou het kabinet moeten aanzetten de arbeidsmarkt toegankelijker te maken voor iedereen, en in het wijkbeleid prioriteit te geven aan werk en scholing. Dat zal de bewoners van Vogelaarwijken meer helpen dan buurtbarbecues en wijkfestivals”, aldus onderzoekers Katinka Eikelenboom en Gerrit Pas.

Kanaleneiland is door het Wetenschappelijk Bureau van GroenLinks als voorbeeld genomen voor de veertig Vogelaarwijken. De onderzoekers hebben onder meer gepraat met bewonersorganisaties en woningcorporaties in de wijk. De Utrechtse wijk telt ruim 20.000 inwoners, 65 procent is van niet-westerse komaf. De werkloosheid bedraagt 11,7 procent, 23,6 procent van de bevolking leeft van een uitkering. Sinds de jaren tachtig kent de wijk veel problemen, zoals criminaliteit en overlast. De waardering voor de wijk is laag, de bewoners geven Kanaleneiland het rapportcijfer 4.

Voor het wijkactieplan is in vier jaar ruim 55 miljoen euro gereserveerd. Dat leidt tot een ’projectenziekte’, stellen de onderzoekers: te veel projecten, te weinig samenhang, te weinig afstemming, te veel kortlopend en te weinig focus. In het beleid is te weinig aandacht voor werk, terwijl arbeidsparticipatie cruciaal is om mensen uit een achterstandspositie te helpen.

Het project Kanaleneiland werkt! hielp 70 werklozen aan een baan. Het wijkbureau erkent dat ’gezien hoge werkloosheidcijfers uitbreiding van activiteiten dringend gewenst is’. De onderzoekers zien die prioriteit in het ’wijkactieplan met 96 projecten’ niet terug.

De onderzoekers pleiten ook voor beter onderwijs: „Kinderen beginnen te vaak met een leerachterstand. Basisscholen worstelen met een relatief hoog percentage leerlingen die extra aandacht nodig hebben. We moeten alles op alles zetten deze kinderen voldoende kansen te geven zich goed te ontwikkelen.”

Wethouder Harrie Bosch (PvdA) erkent dat er meer aandacht naar onderwijs en arbeid moet. Bosch mist in het rapport van GroenLinks een visie op een gevarieerder woningaanbod, dat volgens hem de wijk een paar stappen vooruit kan helpen.