Timing is alles in de stoelendans

De Britse premier Gordon Brown spreekt openlijk zijn steun uit voor een tweede termijn van José Manuel Barroso als voorzitter van de Europese Commissie. Maar waarom doet Brown dat nu?

„Ik wil zeer duidelijk maken dat we hem steunen. Niet alleen als de huidige voorzitter van de Europese Commissie, maar ook bij de verkiezing van de volgende”, zei Brown onlangs tijdens een persconferentie met Barroso in Londen. "Hij heeft uitstekend werk verricht, hij heeft gebouwd aan een sterker, eerlijker en welvarender Europa en heeft de leiding genomen in de strijd tegen klimaatverandering.”

Mooie woorden, maar moet Barroso er ook blij mee zijn? Hij is al de belangrijkste kandidaat om het dagelijks bestuur van de EU te blijven leiden, extra steun zou dus niet nodig moeten zijn. Bovendien wordt de benoeming intern geregeld door de regeringsleiders, officieel pas in juni. Dat maakt het afleggen van verklaringen in het openbaar nogal overbodig.

De vraag is ook waarom de socialist Brown zijn voorkeur uitspreekt en nog wel voor iemand die tot de christen-democratische familie behoort. Dat kan te maken hebben met Browns voorganger, Tony Blair, die regelmatig genoemd wordt voor een andere topfunctie: Voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders, ofwel ‘president van Europa’.

Helaas voor Blair bestaat die functie nog niet, omdat de Ieren in een referendum het Verdrag van Lissabon hebben verworpen. Pas als dat verdrag in werking treedt, komt de vaste voorzitter er. Maar daarvoor is eerst een nieuw referendum nodig, waarin de Ieren wel ‘ja’ zeggen. Of dat gaat lukken, en nog wel op korte termijn, is zeer de vraag.

Brussel staat dus een onzekere tijd te wachten, waarin allerlei kandidaten zich warmlopen voor verschillende topfuncties. Dat kan uitlopen op een Europese stoelendans die maandenlang duurt.

Brown vindt het misschien maar beter om Barroso’s herbenoeming nu vast te regelen - dan kan de Portugees straks Blair ook niet voor de voeten lopen als eventuele ‘presidentskandidaat’. Want wie slim is, blijft tot het laatste moment beschikbaar voor iedere functie.

In Brussel doen natuurlijk meer namen de ronde, ook die van Jan Peter Balkenende duikt af en toe weer op. In de Tweede Kamer zei de premier dat hij “niet de ambitie” heeft om voorzitter van de Europese Commissie te worden. Maar dat is natuurlijk geen ondubbelzinnige ontkenning.

De Duitse bondskanselier Helmut Kohl had lang geleden al een goede raad voor kandidaten voor hoge Europese functies: "Cool bleiben".