Trio heilige boontjes

opinie Wat lag aan de basis van de besluitvorming om zes jaar geleden politieke steun aan de Irak-oorlog te verlenen?

We hoeven niet langer meer onze tijd, energie, speeksel en inkt aan deze vraag te verspillen. En iedere onderzoekcommissie die zich hierover gaat buigen, is er een te veel. Het antwoord is al zes jaar bekend: opportunisme. En wat mij betreft is zes jaar later de formele onderbouwing van dit opportunistische besluit volstrekt verwaarloosbaar. Als een regering uit eigenbelang een opportunistische beslissing neemt, kan zij alle ambtelijke nota’s terzijde leggen en tal van andere aspecten aanvoeren. Politiek is ook knutselen. Een verkeerd politiek besluit zet je vervolgens niet recht door een onderzoekscommissie in te stellen. Dat straf je af met een politieke daad: door bij de volgende verkiezingen de verantwoordelijke coalitiepartijen door het stof te laten gaan. Nederlanders hebben Balkenende in 2006 weer in het zadel geholpen. Dat kunnen ze zich eventueel aanrekenen en de rest is geschiedenis. In 2003 wilde Nederland vooral niet militair betrokken raken, maar tegelijk ook niet grote broer Amerika en neefje Engeland voor het hoofd stoten. Daarom ook nam Nederland een halfslachtige houding aan in deze materie. Iedereen was toen ook half tevreden. Zo ook de Tweede Kamer, allang blij om de wapens in de kast te laten. Bijna unaniem steunde zij het regeringsbesluit. Een polderbesluit, zou ik zeggen. Nederland had zich natuurlijk ook onverzettelijk tegen deze illegale en contraproductieve oorlog kunnen opstellen. Maar niemand hier wenste met het Duits-Franse ’nee’ te worden geassocieerd. Voor je het weet, is Grote Broer boos en worden je producten door Amerikaanse consumenten geboycot. Is Nederland oorlogszuchtiger dan de VS, zoals Willem Breedveld onlangs schreef? Ook Willem wist toen niet precies hoe hij zich moest opstellen. Oké, die oorlog zonder mandaat was niet juist, maar Saddam was ook wreed en recalcitrant. Op 19 maart 2003 liet Breedveld zijn bedenkingen tegen het Frans-Duitse ’nee’ tegen de Irak-oorlog in zijn column weerklinken: ’Daarachter gaapt de leegte van het ontbrekende alternatief’. Daarom vond hij dat, als het om Saddam ging, ’Europa tot weinig anders in staat is dan met de armen over elkaar toe te zien hoe hij systematisch zijn bevolking uitroeit’.

Het opportunisme van toen is nu in een ongekend staaltje van hypocrisie gemuteerd. Aangevoerd door het schijnheilige trio Pechtold-Halsema-Kant wil de oppositie de geschiedenis tot op de minuut ontleden terwijl het heden boordevol levensgrote problemen zit. Ik kan ook de uitdrukking ’Nederland is de oorlog ingerommeld’ niet meer aanhoren. Nederland is nergens ingerold en zat thuis met de pantoffels aan. En dan de demagogie van al die traantjes voor de slachtoffers. Het gaat ons trio heilige boontjes helemaal niet om die uiteengereten Irakezen, maar om deze regering in tijden van zwaar economisch weer te verlammen en liefst over de kop te laten gaan. In het overbodige debat van gisteren kon ik me, bij wijze van uitzondering, goed vinden in de stelling van het CDA en de SGP: het gaat het triootje helemaal niet om waarheidsvinding, maar om bedenkelijke politieke manoeuvres. Ook wanneer die tegen het landsbelang indruisen.