Een omhelzing met acht armen

Een kennis vertelde dat hij in Japan inktvis at. Ze waren met hun zevenen. De ober bracht een levende inktvis en knipte boven elk bord een kronkelende arm af. Het lijf keerde met één kronkelende arm terug naar de keuken. Verteller bracht de kronkel naar zijn mond voor een rauwe hap. ’Zap!’ De inktvisarm zoog zich met een zuignap vast aan zijn ene, vervolgens aan zijn andere wang. Er bleven zuigzoenen achter.

Bioloog Henk-Jan Hoving promoveerde laatst in Groningen op het seksleven van pijlinktvissen. Die hebben acht armen en twee tentakels. Hoving vertelt dat iemand in Japan na het eten van inktvis geopereerd moest worden, omdat zich een spermatofoor in zijn keel genesteld had. Japan, altijd Japan. Een spermatofoor is een zak zaad. Een inktvismannetje van de soort Moroteuthis ingens vuurt zo’n zak op een vrouwtje af. Ze zou hem af kunnen schudden. Vandaar dat de spermatofoor zich als een alien vastklampt en een huid oplossend enzym afgeeft, dat de toegang ontsluit. Een andere soort, Taningia danae, bijt vrouwtjes lelijk in de nek. In de vijf centimeter lange snede deponeert hij zijn pakketje sperma.

Hoving onderzocht twaalf soorten pijlinktvissen, van een dwergje van 2,5 millimeter tot de reuzenpijlinktvis, formaat autobus. Nu fabrieksschepen de diepzee leegvissen, lees je wel eens dat zo’n gigant van honderden of duizenden meters diepte wordt opgeduikeld. Hoving sneed zulke onfortuinlijke reuzen open, tot zijn oksels in de weekdieren graaiend. Als een mannetje in de onmetelijke, pikdonkere diepzee eindelijk een vrouwtje vindt, omhelst hij haar met acht armen en twee tentakels. Zijn 90 centimeter lange orgaan injecteert haar zoveel mogelijk zaadpakketjes, die onderhuids wachten tot ze haar periode heeft.