Japan zakt verder weg in recessie, gezag Aso daalt

Het exportafhankelijke Japan duikt steeds dieper in een recessie. De Japanse regering lijkt het tij moeilijk te kunnen keren.

De Japanse economie is in het vierde kwartaal ongekend snel gekrompen: met 3,3 procent. Het is de scherpste neergang sinds de oliecrisis van 1974. Ten opzichte van dezelfde periode een jaar geleden kromp de tweede economie van de wereld zelfs met 12,7 procent.

De cijfers die gisteren gepresenteerd werden, zijn veel slechter dan analisten verwachtten. In vergelijking met andere grote economieën noteert de Japanse economie, zeer afhankelijk van export, een diepere neergang. De economie van de Verenigde Staten kromp in het vierde kwartaal met 1 procent en die van de eurozone met 1,5 procent.

Japan leunt sterk op de wereldhandel. Door de economische crisis is deze dramatisch ingezakt. Japanse exporten zijn in het vierde kwartaal 2008 met liefst 14 procent gedaald. De vraag vanuit de Verenigde Staten en Europa naar onder meer auto’s en elektronica neemt sterk af door de economische crisis en de yen die alsmaar duurder wordt ten opzichte van de dollar. Eerder kondigden autofabrikanten als Toyota en Honda, en elektronicagigant Sony tienduizenden ontslagen aan als gevolg van de scherpe verliezen.

Om de economie uit het slop te trekken, introduceerde de Japanse overheid vorige maand een stimuleringspakket van 52,2 miljard dollar. Het pakket is zeer omstreden, omdat de helft van het geld ten goede komt aan gezinnen. Zij krijgen een schenking van 130 dollar per belastingbetaler zodat zij meer gaan consumeren. Volgens analisten is dit geen goede maatregel, omdat consumenten in tijden van crisis eerder sparen dan uitgeven.

Dit weekeinde circuleerden in Japanse media geruchten dat premier Taro Aso het stimuleringspakket wil uitbreiden tot 111 miljard dollar. Het voorstel stuit in het Japanse parlement echter op veel verzet. De Japanse oppositie beschuldigt Aso ervan dat hij met het uitbreiden van het pakket steun onder de Japanse bevolking koopt.

De populariteit van de conservatief-liberaal Aso is gezakt tot een dieptepunt. Nog geen 10 procent van de Japanners staat achter hem. Ook in de eigen partij keren kopstukken zich tegen zijn beleid. Dat zijn trouwe bondgenoot en minister van financiën Shoichi Nakagawa dronken verscheen op een bijeenkomst van de G7 dit weekend, werkte niet in zijn voordeel.

Op het moment dat Japan getuige is van de diepste economische neergang in 35 jaar, kwam de nieuwe Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Hillary Clinton, gisteren aan in Japan. Clinton praat onder meer met de Japanse premier over de crisis. Washington vindt dat Japan, één van zijn trouwste bondgenoten in de regio, meer kan doen om de crisis het hoofd te bieden.

Dat de eerste reis van Clinton niet naar Europa of het Midden-Oosten gaat, zoals in de Amerikaanse buitenlandse politiek gebruikelijk was, maar naar Azië, geeft aan president Obama het belang van deze regio erkent. Clinton zal na Japan nog onder meer Indonesië, China, Noord- en Zuid-Korea bezoeken.