'Toespraak Obama lijkt op compositie Bach'

„Een toespraak van Obama steekt in elkaar als een compositie van Bach. Een speech van Wilders heeft daarentegen meer weg van een carnavalsschlager." Dat stelt wetenschapper Jaap de Jong, die deze maand een conferentie over retorica aan de Universiteit Leiden mede organiseert.

„Obama is een meester in het gebruik van herhalingen en hij weet die heel goed op een muzikale manier uit te buiten”, zegt De Jong. „Een Obama-toespraak bevat bijvoorbeeld drie thema's die elk vijf keer terugkomen. Vlak voor een thema afloopt, wordt het volgende thema geïntroduceerd. Aan het eind in de samenvatting, de peroratie, komen de drie thema's weer bij elkaar in een knappe apotheose.” Net als in een compositie van Bach, concludeert de Neerlandicus.

De Jong is dan ook erg blij met de toekomstige Amerikaanse president: „Obama heeft de monoloog en de speech weer hoog op de agenda gezet.”

Wilders bedient zich volgens de wetenschapper van een zelfde soort techniek. Het grote verschil zit hem in de inhoud van de boodschap. „Wilders kent maar weinig beperkingen. Hij doet altijd stevige uitspraken en grossiert in stevige metaforen en hyperbolen. Bij hem is het nooit ’soms', ’meestal’ of ’in enkele gevallen”', zegt de Leidse wetenschapper. „En over een uitspraak als ’dit is een flutbegroting van het allerslechtste kabinet ooit’ kun je natuurlijk nooit meer heen bieden.”

De conferentie Rhetoric in Society heeft plaats van 21 tot 23 januari.