Werknemers niet thuis, maar in de klas

Veel bedrijven lijken de werktijdverkorting te benutten om het kennisniveau van werknemers op te krikken, zoals het ministerie verlangt.

Bedrijven met werktijdverkorting (wtv) hebben een ’inspanningsverplichting’ om werknemers in de vrijgekomen tijd te scholen. Dat lijkt te werken: veel werkgevers zijn in meer of mindere mate bezig het kennisniveau van hun personeel omhoog te brengen, blijkt uit een rondgang van Trouw.

Bij Corus in IJmuiden geldt sinds 5 januari werktijdverkorting voor 6400 van de ongeveer 10.000 werknemers. De staalgigant steekt meer tijd in hun scholing, bijvoorbeeld door ze veiligheidscertificaten te laten halen, of via vakbekwaamheids- en managementtrainingen aan de eigen bedrijfsschool.

Chipfabrikant ASML heeft sinds 1 januari werktijdverkorting voor 1100 werknemers, vooral in de productie. Zij draaien op halve kracht. Een deel van hun werkdag wordt ingevuld met interne opleidingen. Op intranet staat een trainingscatalogus, waarop medewerkers in overleg met hun groepsleider kunnen inschrijven. „Interne kennisoverdracht tussen afdelingen en medewerkers, waar we in drukke tijden niet aan toe komen, krijgt nu weer de ruimte”, zegt een woordvoerster.

Ook buiten het bedrijf gaan medewerkers vaker op pad om kennis over te dragen aan basisscholen, mbo’s en universiteiten. ASML doet mee aan het project ’ingenieur voor de klas’ om scholieren te interesseren voor techniek. „We kunnen nu wat vaker verzoeken uit het onderwijs honoreren.”

CNV Bedrijvenbond constateert dat bedrijven werk maken van scholing. Werkgevers én werknemers zien het nut en de noodzaak daarin te investeren, zegt voorzitter Jaap Jongejan. „Voor veel bedrijven is het een inhaalslag. Zo staan ze er beter voor, ook in de vette jaren. En ze behouden hun technisch onderlegd personeel.”

Werktijdverkorting werkt goed en daarom pleit Jongejan ervoor om bedrijven langer de gelegenheid te bieden om korter werken aan te vragen. „Bovendien is het goedkoper en effectiever dan werknemers volledig in de WW te sturen.” De vakbondsleider verwacht dat veel bedrijven de maximumtermijn van 24 weken willen benutten. „Willen ze in aanmerking komen voor verlenging, dan moeten ze Sociale Zaken wel laten zien dat ze aan scholing doen.”

Glasvezelbedrijf PPG uit het Groningse Westerbroek kreeg werktijdsverkorting voor alle 500 werknemers, ingegaan op 5 januari. Volgens directeur Gerard Burger wordt personeel verplicht om cursussen te volgen. „We hadden een achterstand met trainingsprogramma’s voor veiligheid, milieu en gezondheid. Daar zijn de werknemers nu mee bezig.” Burger wijst erop dat omscholing nog niet aan de orde is, omdat PPG hoopt dat werknemers op hun plek kunnen blijven.

Diezelfde hoop heeft Paul Kieffer, Europees manager van chemiebedrijf Nuplex Resins. Zijn bedrijf heeft voor 300 werknemers een aanvraag ingediend en wacht op uitsluitsel. „Opleiden voor een andere functie, daar denken we nog niet aan. Niemand weet hoe de crisis uitpakt, maar we gaan er vooralsnog van uit dat personeel behouden blijft.” Ook wanneer vaste banen verloren gaan, ziet Kieffer omscholing niet als noodzaak. „In de technische sector is zoveel vraag naar personeel dat werknemers hetzelfde soort werk kunnen vinden.” Nuplex Resins is wel druk doende bijscholing op te zetten om het werkniveau van wtv’ers te verhogen.

Truckfabrikant DAF, die al ruim een maand werktijdverkorting heeft voor 3000 man personeel, zit nog in diezelfde fase. Personeel zit nu deels thuis „Maar dat gaat snel veranderen”, zegt een voorlichter. „We zijn er druk mee bezig.”

„Een training opzetten is niet makkelijk”, zegt directeur Chris Mezger van Nedschroef, fabrikant van moeren en bouten die ook tot de regeling veroordeeld is. „Dat doe je niet, hup, eventjes.” Volgens Mezger wordt gewerkt aan uitbreiding van het bestaande interne kwaliteitsprogramma, bedoeld om het arbeidsproces te verbeteren. De vakbond helpt daarbij. Voor de 200 wtv-werknemers van Nedschroef, het personeel van één van de drie fabrieken, kan duimdraaien zo worden voorkomen.