Moderne Elfstedentocht heeft baat bij sponsor

Of De Tocht doorgaat of niet, de organisatie moet vast nadenken over de voordelen van beperkte sponsoring.

Laten we vooral reëel blijven. Topsport, en tot op zekere hoogte zelfs ook breedtesport, is vandaag de dag niet meer mogelijk zonder externe financiering. Topsport kan niet zonder andere geldbronnen dan de traditionele opbrengsten uit lidmaatschappen, recettes en uit gemeentelijke subsidies.

Noem het sponsoring –al aarzel ik die term te gebruiken, omdat sponsoring overal en altijd wordt geassocieerd met het volplakken van lichamen met logo’s, reclameborden, opzichtige vlaggen, spandoeken, bonte mutsen, enzovoort. Er zijn echter vele vormen van sponsoring die niet direct hinderlijk zichtbaar zijn voor de buitenstaander.

Laten we eens ophouden met dat regelmatig opduikende, hypocriete gedoe dat de sport zichzelf niet moet ’verkwanselen aan de commercie’. Gedoe dat meestal wordt aangewakkerd door de types die vooraan staan in de rij voor het koude buffet, aangeboden door een sponsor. Maar dat terzijde.

In Nederland waren de afgelopen week een slordige tien miljoen mensen bevangen door de Elfstedenkoorts. Een heerlijke aandoening, overigens. Als minimaal tien miljoen mensen op een of andere wijze zijn verenigd in een gemeenschappelijke passie, dan is het voorspelbaar dat de commercie zich daarop wil storten.

De vraag dient zich aan hoe het zit met sponsoring van een eventuele Tocht. Die vraag is zelfs als De Tocht niet door kan gaan, zeker relevant.

De kwestie kreeg opeens media aandacht toen Jort Kelder –of all people– zich meende te moeten opwerpen als de man die De Tocht zal beschermen tegen die vreselijke commercie. Nu weet ik bijna zeker dat men in Friesland niet op glamourboy Kelder zit te wachten. Bovendien: zou hij ooit zijn Gucci-schoentjes hebben verruild voor schaatsen, of van plan zijn zich zelf op schaatsen langs de elf Friese steden te begeven? Het was Jort te doen om de media-aandacht, niet om De Tocht.

De Elfstedentocht is magisch. Ik heb het zelf mogen ervaren in 1963, toe ik in mijn schooldagen meedeed aan de barre Tocht der Tochten. Ruim twintig jaar later was ik er wederom bij, toen ik met mijn bedrijf klant Evert van Benthem mocht begeleiden in zijn overwinningen op de Bonkevaart.

Ik weet: de Vereniging de Friesche Elf Steden staat niet open voor een eventuele sponsor. Voormalig en intussen helaas overleden voorzitter en ijsmeester Jan Sipkema heeft mij dit in het verleden tot vervelens toe verzekerd. Dat beleid zal dus nog steeds gelden in het Friesche. Dat had Jort Kelder ook kunnen weten.

Toch: ’beperkte’ vormen van sponsoring hoeven zeker geen schade te doen aan de Elfstedentocht als magisch en authentiek nationaal erfgoed. Een bescheiden logo op de startnummers van de wedstrijdrijders vertegenwoordigt al snel een waarde van 100.000 euro. Dat is een bedrag dat voor het organisatiecomité meer dan welkom zal zijn bij het dekken van de aanzienlijke kosten die nu eenmaal gepaard gaan met een Elfstedentocht.

Het is geen discussiepunt dat reclamekaravanen geweerd moeten worden uit het Friese landschap. Inclusief de tegenwoordig nogal gewilde, felgekleurde opblaasbogen over het parcours en de kilometers lange reclamedoeken. Maar het sponsoren van startnummers, dat is een andere kwestie.

Wie zou dan wel die startnummers mogen sponsoren? Gun dat voorrecht aan één van Nederlands trouwste sponsors van sport, Aegon. Dit bedrijf is al zo’n dertig jaar sponsor van het schaatsen. Aegon als sponsor aantrekken zou een beloning zijn voor consistentie en loyaliteit, en een welkome bijdrage aan de Vereniging de Friesche Elf Steden.

Zelf ben ik er in 1963 niet in geslaagd de Bonkevaart te halen. Ik werd, net als velen, in Bolsward (na ongeveer 120 kilometer vallen en opstaan) van het ijs gehaald. Ik was daar heel erg blij mee, want ik zou De Tocht absoluut niet hebben volbracht. Van de ruim tienduizend starters dat jaar, reden slechts een slordige 120 de Tocht uit.

Frank van den Wall Bake is sportmarketing deskundige en oud- deelnemer Elfstedentocht 1963