De revival van de broers De Lange is begonnen

De Rotterdamse broers Samuel jr. en Daniël de Lange (geboren in respectievelijk 1840 en 1841) waren in hun tijd tamelijk bekende verschijningen in het Nederlandse muziekleven.

Als cellist (Daniël) en pianist (Samuel) traden de broers internationaal als duo op, Samuel gaf les aan het conservatorium van Stuttgart en ontwikkelde zich tot een van de belangrijkste organisten van zijn tijd. Bij zijn terugkomst in Nederland werd hij muziekleraar en organist in Rotterdam.

Daniël vond Nederland bij terugkomst wat provinciaal, hij vestigde zich in Parijs en uiteindelijk in Amsterdam, waar hij aan de wieg stond van het Concertgebouw en het conservatorium. Hij pionierde in de oude muziek en voerde als eerste werken van Palestrina en Obrecht uit. Ook interessant is dat hij het eind van zijn leven in Amerika slijt, als lid van een theosofische gemeenschap op de grondslagen van de roemruchte Madame Blavatsky.

En componeren deden ze ook al zo voortvarend, de twee broers, zo viel te horen tijdens het eendaagse festival ’Licht op De Lange’, dat zaterdag in de Rotterdamse Doelen plaatsvond onder een mooie publieke belangstelling. De herontdekking van hun muziek was georganiseerd rond een viertal concerten met kamermuziek, koorwerken en orgelstukken. Nazaat en pianiste Laura de Lange riep recent een stichting in het leven die zich tot doel heeft gesteld het goeddeels vergeten werk van de broers weer tot klinken te brengen.

En de muziek van Samuel en Daniël mag er wezen. Over het algemeen wordt de eerste als de wat behoudendere componist gezien, terwijl de tweede de vooruitstrevendere heet te zijn. De ’Toccata in g’, uitgevoerd door organist Geert Bierling, misstond helemaal niet naast de orgelwerken van Liszt. Het was ook goed om het orgel in de Doelen in vol ornaat te horen, waar het instrument normaal gesproken als een enorme stille vleermuis tegen de wand achter het podium hangt.

Het Vierde strijkkwartet van Samuel de Lange sprak ook meteen tot de verbeelding. Brahms-achtig van expressie werd het werk met veel temperament door het Rubens Kwartet gespeeld. Als een bijzondere mengeling tussen oude muziek en een romantische adem klonken ’s avonds in de Laurenskerk nog delen uit het ’Requiem’ van Daniël de Lange, naast al even goed geschreven pianoliederen van de broers: de perfecte aftrap voor een langdurige De Lange-revival.

Festival ’Licht op De Lange’: za 10/1 in De Doelen en Laurenskerk, Rotterdam. Met o.a. Geert Bierling (orgel), Rubens Kwartet, Kamerkoor Toonkunst Rotterdam, Wiard Witholt (bariton) en Nienke Oostenrijk (sopraan). Info: www.stichtingdelange.nl