Een hilarisch exposé door twee blote heren

Mannetje met de lange lul, wat een titel! Wie denkt dat het toneel nu wel erg verloedert, krijgt van de makers van de voorstelling, Kuno Bakker van Dood Paard en Jorn Heijdenrijk van de herrezen Maatschappij Discordia, de geruststelling dat de titel is ontleend aan een essay van de 18e-eeuwse libertijnse filosoof Julien Offray de la Mettrie.

Hun stuk is geïnspireerd door zijn werk, aangevuld met teksten van groten als Alexandre Dumas en Vaclav Havel.

Alles goed en wel, denkt de toeschouwer: je hebt mannetjes met een grote neus, grote oren of een lange kin, maar een lange lul ligt toch iets gevoeliger, wat heeft hij dat ik niet heb? Immers, de aap in ons blijft opspelen. Het valt allemaal reuze mee. Ook de twee acteurs, die manmoedig vrijwel de hele voorstelling met hun lulletje staan te pronken, zijn door onze Schepper gewoon modaal toegerust. Zo, dat is eruit, nu kunnen we ons verder wijden aan de voorstelling.

’Mannetje met de lange lul’ is een stuk over het huwelijk in twee bedrijven. Het eerste speelt in de tijd waarin Cloderlos de Laclos zijn ’Les liaisons dangereuses’ publiceerde en dat door de theaterbewerking van Heiner Müller onder de titel ’Quartett’ een van de meest gespeelde stukken in deze tijd is. In het tweede en langste bedrijf worden we geconfronteerd met het kunstenaarsechtpaar Michel en Vera, die op een onthutsende manier hun vriend Ferdinand aansporen nu eens ernst te maken met de liefde en kindertjes op de wereld te zetten. Door de beide bedrijven trekt een walm van hypocrisie en gruwelijke bemoeizucht zijn baan. Meer nog dan met ’Quartett’ had ik associaties met een van de eerste voorstellingen die Maatschappij Discordia in 1984 maakte: ’Schein trügt’ van Thomas Bernhard. Twee mannen in een bitter gevecht met elkaar, en wie heeft de langste? Maar wat een verschil met 25 jaar geleden: een plot dat nauwelijks te ontwarren is, en een veelvoud aan karakters waar je geen touw aan kunt vastknopen. Niet ten onrechte merkt Heijdenrijk in zijn eigen persoon dan ook halverwege de voorstelling op: „We zijn blij dat jullie er nog steeds zijn. Ik was al bang dat jullie het niet konden volgen”.

Dat kunnen we ook niet, maar Bakker en Heijdenrijk maken er met typisch Dood Paard-gerinkel en gekinkel van vallende gordijnen en ineenstortende rekwisieten een uitbundig feestje van. Het is allemaal heel high-brow, geneuzel van de bovenste plank en een prachtige symbiose van twee van onze mooiste avantgardisten op toneelgebied. Verrukkelijk en superieur toneel-cabaret.

’Mannetje met de lange lul’ door Dood Paard en Maatschappij Discordia. 14 en 15/1 Utrecht (Theater Kikker), 16 Arnhem, 21 Leiden (LAKtheater).