Italianen in Hollywood

opinie Als de tv-gids niet de tip geeft waar je iets in ziet dan is Uitzendinggemist.nl een oplossing. Die adviseerden ons om eens te kijken naar ‘AVRO Close up: Meer dan maffiosi: Italianen in de Hollywoodfilm’. Over de invloed van Italianen in Amerikaanse films, dus. En die is zoals bekend enorm.

Niet alleen in films, trouwens. Ook in de VS-keuken of in de populaire muziek (Madonna, Bon Jovi, Sinatra) giert het van de Italo-invloeden. Je mag dan indrukwekkende aantallen Amerikanen met een Duitse of Ierse achtergrond hebben, de Italianen lijken hun stempel toch het meest prominent gezet te hebben in het land van Obama. In elk geval op cultureel gebied.

Al toen ze vanaf rond 1900 massaal in de Verenigde Staten aanmeerden, bemoeiden ze zich direct met de plaatselijke cultuur op hun nieuwe bestemming. Dat kon ook goed, want zelf hadden Amerikanen - als die al bestonden - nog niet zo veel kunnen bedenken in de korte tijd dat ze zich hadden verenigd.

Al meer dan honderd jaar is de Amerikaanse rolprent doordrenkt van invloeden uit Italië. Maar automatisch voor vol werden de Italianen in het begin beslist niet aangezien. Voor de filmmakers van Hollywood waren dat per definitie spaghettivreters en maffiosi.

De veelal van Sicilië afkomstige migranten zag je in allerlei speelfilms steevast terug als crimineel of als eenvoudige onderkruiper met gemankeerd accent. Wel droegen ze altijd mooie schoenen.

,,Maar het waren vooral ongenuanceerde iconen van criminaliteit”, vertelde filmwetenschapper Giorgio Bertellini, die er gezien zijn verrukkelijke naam ook niet voor niets bijgehaald was, leek me.

Italianen in die eerste films waren verder praatziek, emotioneel, straatverkoper, kapper en in het beste geval operazanger. Het nam de liefde voor de cinema niet bij de Italiaanse gezinnen weg.

Acteur-regisseur John Turturro: ,,Als mijn vader thuis naar een film keek speelde hij mee.”

De documentaire - uiteraard gemaakt door Amerikaanse Italianen - toonde verfijnd de geschiedenis van de rol van acteurs en actrices met namen als Paul Sorvino, Michael Rispoli, Al Pacino, Robert de Niro en Susan Sarandon (wier grootvader een roodharige Siciliaan was).

Dat alles gelardeerd met fragmenten uit cinematografische klassiekers.

Volgens de deskundigen in de ‘Close Up-documentaire’ kwam de waardering voor de Italiaans-Amerikaanse acteurs pas echt in de jaren zeventig, de tijd dus van de eerste ‘The Godfather’.

Maar het proces van de Italiaan als complete filmmaker, schrijver en verhalenverteller was al vanaf de jaren dertig ingezet door met name Frank Capra. Hij en zijn generatiegenoten maakten vanaf toen films die mensen van iedere etnische afkomst aanspraken. Met de doorbraak van Frank Sinatra was het volgens de documentaire definitief afgelopen met de ‘excuus-Italiaan’. Voor zover ze ooit van hun imago afkomen, dachten wij. Want met ‘The Soprano’s’, die ook voorbij kwamen, ben je toch weer terug bij af, zou je zeggen.

Niet alle opgevoerden vonden dat clichébeeld trouwens zo’n ramp.

De ‘make-up artiest’ John Caglione jr.: ,,Ik zei tegen jongens die me pestten dat ik familie van de Godfather was. Corleone, Caglione, weet je wel. Dat heeft me een hoop klappen bespaard.”