Het griepvirus gedijt vooral bij erg droge lucht

Hoe minder water in de lucht, hoe langer het griepvirus leeft en hoe gemakkelijker het zich verspreidt. Daarom gedijt het virus in de wintermaanden, de lucht is dan droger dan in de zomer.

Nu kennen we twee luchtvochtigheden: de relatieve en absolute. De eerste is het percentage waterdamp ten opzichte van de maximale hoeveelheid vocht die de lucht bij een zekere temperatuur kan hebben. De absolute luchtvochtigheid (AL) geeft de dosis waterdamp aan die op een gegeven moment in de lucht zit.

Die relatieve vochtigheid (RL) regeert over het virus, dacht men, maar allerlei combinaties van temperatuur en die RL konden zijn wel en wee nauwelijks verklaren. De AL wel, blijkt nu. Hoe droger de lucht, hoe lekkerder het virus het vindt. Het overleven van het virus kun je er voor 90 procent uit begrijpen. Andere verklaringen kunnen overboord: het ligt niet aan het vele menselijke contact van al die binnenblijvers ’s winters, of aan het mindere zonnetje.

Steen van halve kilometer over 160 jaar in onze buurt

Het gevaar heet 1999 RQ36, een tien jaar geleden ontdekte asteroïde. Die ligt niet op ramkoers, meenden astronomen, maar berekeningen geven nu aan dat er een kans van 1 op 1400 bestaat dat hij over 160 jaar tegen de aarde knalt. Het gevaarte heeft een diameter van zo’n 560 meter, twee keer die van de asteroïde Apophis die met een minuscule kans (1 op 45 duizend) op een botsing aanstuurt, in 2036.

Zulke ’ruimtebommen’ kunnen, bij landing in de oceaan, zware tsunami’s teweegbrengen. Toekomstig gecijfer wijst wellicht uit dat 1999 RQ36 ons ruim gaat missen, maar het kan geen kwaad over preventie na te denken. De asteroïde komt rond 2060 al een keer dichtbij. Een klein zetje dan zou resulteren in een totaal andere, ongevaarlijke koers. Wacht je tot de echte ontmoeting, dan moet je hem een enorme duw geven.

Geneefse versneller komt pas na zomer in bedrijf

Opnieuw is de herstart van de deeltjesversneller in Genève uitgesteld. De LHC (Large Hadron Collider) zou eerst dit voorjaar weer in bedrijf worden genomen en later begin juli. Maar deze week maakte onderzoeksinstituut Cern, de beheerder van de LHC, bekend dat het pas september wordt.

En dan moeten de fysici nog even geduld tonen. Pas in het najaar van 2010 zal het vermogen van de LHC zo ver zijn opgevoerd dat de eerste nieuwe natuurkunde is te verwachten, terwijl de machine niet eerder dan in 2011 op volle toeren draait.

De LHC werd op 10 september feestelijk in gebruik genomen, maar na negen dagen sloeg in een van de magneten de stroom door. Als gevolg daarvan verdampte zes ton vloeibaar helium en dat gaf weer zo’n druk, dat de machine ontzet raakte en leidingen scheurden.

Inmiddels zijn alle systemen gerepareerd en gecontroleerd. Er komt nog een extra waarschuwingssysteem dat ongelukken als van vorig jaar moet voorkomen.