Ook Zweden overwint weerzin kernenergie

Zweden voegt zich bij de rij Europese landen die hun weerzin tegen kernenergie overwinnen. Kerncentrales helpen broeikasgas verminderen, vindt de regering.

De Zweedse regering presenteert volgende maand een wet die een streep haalt door de dertig jaar oude stop op de bouw van kerncentrales.

Het moratorium was het gevolg van een referendum in 1980, toen de wereld nog de bibberaties had over het ongeluk in de Amerikaanse kerncentrale in Harrisburg (1979). Volgens opiniepeilingen zien steeds minder Zweden onoverkomelijke bezwaren tegen kernenergie, door de opwarming van de aarde door het gebruik van fossiele brandstoffen en de angst voor afhankelijkheid van Rusland en het Midden-Oosten.

Het wetsvoorstel beoogt vervanging van bestaande reactoren, die hun beste tijd hebben gehad. De wet wordt gepresenteerd als onderdeel van de strijd tegen het broeikasgas CO2. De regering wil ook vastleggen dat Zweden in 2020 voor 50 procent duurzame energie moet verbruiken (dat is nu 40 procent), en 40 procent minder broeikasgassen mag uitstoten dan in 1990. Windenergie moet worden gestimuleerd, en fossiele brandstoffen zullen zwaarder worden belast.

Zweden is sterk in technieken om duurzame energie op te wekken, als windmolens en waterkrachtcentrales. Maar kernenergie is goed voor de helft van de nationale stroomvoorziening. Het land beschikt over tien kernreactoren in drie centrales; twee reactoren zijn in de afgelopen tien jaar gesloten.

De nieuwe wet is een compromis in de centrum-rechtse coalitie van premier Fredrik Reinfeld. „Ik doe dit voor mijn kinderen en kleinkinderen”, zei Maud Olofsson, leidster van de kleinste coalitiegenoot, de Centrum Partij, die het minst warm liep voor het plan. „Ik kan ermee leven dat kernenergie deel uitmaakt van onze elektriciteitsvoorziening in de afzienbare toekomst.”

De sociaal-democratische oppositie is tegen. „We hebben een snelle expansie van hernieuwbare energie nodig”, meent partijleidster Mona Sahlin. „Wat we niet nodig hebben is een langzame, dure expansie van kernenergie.”

Zweden is niet het enige Europese land dat zijn bezwaren tegen kernenergie overboord zet. In Groot-Brittannië,Frankrijk, Italië en Polen bestaan plannen voor nieuwe atoomcentrales. Finland is al aan het bouwen. In Duitsland bakkeleit de coalitie van sociaal- en christen-democraten over verlenging van de levensduur van bestaande kerncentrales.

In Nederland leidt het vraagstuk tot onmin in de coalitie. In het regeerakkoord zijn PvdA en CDA overeengekomen dat deze regeerperiode geen nieuwe kerncentrales worden gebouwd. Het CDA ziet daarin geen beletsel om de vergunningaanvraag voor de bouw van een tweede centrale in Borssele alvast in behandeling te nemen. De PvdA is daartegen.