De Verdieping was een bevrijding

We hebben een klein jubileum te vieren: tien jaar geleden publiceerden we de eerste Verdieping. Mooie tijd was dat. We waren met een ploeg van vijf en kregen van de hoofdredactie alle ruimte om er iets moois van te maken.

We konden iedere dag iets nieuws bedenken, en kregen van de redactie een keur aan mooie verhalen.

Het voelde als een bevrijding. En dat was het ook. Een belangrijke reden voor de bouw van de Verdieping was de katernenrace waarin de dagbladen in die tijd verwikkeld waren. Ook Trouw had wekelijkse bijlagen, over sport, onderwijs, kunst, media, boeken etcetera. Maar tegenover ieder nieuw katern dat we lanceerden, stelden de rijkere concurrenten er twee. Het werd een zinloze wedloop. De hoofdredactie had toen de wijsheid en het lef er radicaal mee te breken en te kiezen voor een eigenzinnig profiel. Alle thematische katernen werden geschrapt, om plaats te maken voor een dagelijkse bijlage, waarin onderwerpen konden worden uitgediept die voor redactie en lezers belangrijk waren.

Dat is heerlijk voor een journalist. Je hoeft geen verhalen op te sparen voor de bijpassende bijlage, en kunt iedere dag uitpakken met moois.

De lezers hebben dat voordeel gezien; de Verdieping is een van de hoogst gewaardeerde katernen in krantenland, en met recht het hart van Trouw.

Drie bijzondere medewerkers zijn er vanaf het begin bij geweest: de columnisten Sylvain Ephimenco en Rob Schouten, en Arjan Visser, maker van de interviewreeks de Tien Geboden. Ik heb een grenzeloze bewondering voor hen. De lezer heeft er – gelukkig – geen idee van hoeveel inspanning het vergt om driemaal per week een column te schrijven, zoals Rob en Sylvain doen. Eenmaal klaar, ziet zo’n column er eenvoudig uit. Maar wie zo frequent moet schrijven is daar doorlopend mee bezig. Het wordt een manier van leven, die Sylvain en Rob al tien jaar volhouden, met plezier.

De Verdieping heeft Trouw goed gedaan, zoals de keuze voor het compacte tabloidformaat, nu vier jaar geleden, de krant goed heeft gedaan. Je kunt dat achteraf constateren. Maar als je voor zo’n verandering staat, is het eng. De lezer ziet het liefst zo weinig mogelijk veranderen in zijn krant. De krant is een gewoonte, het dagelijks bezoek van een bekende, en iedere verandering daarin kan irriteren.

Tegelijk erkent de lezer dat de krant móet veranderen, af en toe, om toekomst te houden en nieuwe lezers te trekken. De introductie van de Verdieping en de overgang naar tabloid hebben voor nieuwe lezers gezorgd. Maar daarmee is de geschiedenis niet af. Vernieuwingen blijven nodig, kleinere – zoals na deze jaarwisseling op de pagina’s 2 en 3 – en grotere.

We gaan het nieuwe jaar gebruiken voor een kritisch onderzoek naar de formule van de krant. De formule die we hebben zullen we niet snel opgeven, want die is goud waard. Maar Trouw is misschien wat mysterieus voor onbekenden; je moet de krant een paar maanden lezen om hem te leren kennen. En dat is tegenwoordig veel gevraagd.

We gaan kijken of we daarin verbetering kunnen brengen. En we willen de tijd nemen om daarover van gedachten te wisselen, met bestaande en nieuwe lezers.

Het is niet alleen eng; het is ook leuk om te doen. En bij al het zoeken en testen houden we in het hoofd wat de lezers ons bij eerdere gelegenheden duidelijk hebben gezegd: veranderen is prima, maar het moet wel Trouw blijven.