Weg met die druiventroep

Van het Trimbos Instituut moeten we minder drinken. Maar matig alcoholgebruik is niet ongezond.

Na de feestdagen is een mens toch geneigd wat meer goede voornemens te maken dan na, pakweg, de zomervakantie. De alcoholdampen hangen nog in de keuken en ook het zalig kerstfeest heeft zo zijn sporen nagelaten. Dan komt de lever in beeld, en de toekomst. Daarom overweeg ik serieus om komend jaar het nieuwe advies van het Trimbos Instituut op te volgen. Dit kenniscentrum voor de verslavingszorg heeft zijn aanbevelingen veranderd: geen drie glazen per dag maar twee, voor de man die gezond wil blijven, en geen twee maar één voor de idem dito vrouw. Het stond in deze krant, dus moet het waar zijn.

Alcohol is de enige drug waarvan bewezen is dat deze wat gezonds heeft. Vroeger kon je dus onbeperkt doorzuipen tot drie glazen, want daar voeren je hart en bloedvaten wel bij. Waarom deze bijstelling? En kun je dan op een dag veertien glazen drinken, als je de rest van de week niets dan water neemt?

Het antwoord op de eerste vraag is eigenlijk simpel, legt een woordvoerder van het Trimbos Instituut uit: de twee glazen stonden in de Richtlijnen Goede Voeding van de Gezondheidsraad. Uit 2006. Het Trimbos voert dat nu alleen door in folders en flyers, want daar stond nog het oude aantal in.

Jeetje, weer niet goed opgelet. Maar raar blijft het, zo’n verandering. Waar haalt die Gezondheidsraad die dan in 2006 vandaan? En hoe zit dat met veertien bier op een dag en de rest van de week onthouding? Mag het ook wijn zijn?

Een woordvoerder van de Gezondheidsraad verwijst me naar de website, waar het gehele rapport na te lezen valt. Ik mag nog een keer terugbellen wanneer ik in het hoofdstuk ’matig alcoholgebruik’, pagina’s 141 tot en met 170, mijn antwoord niet kan vinden.

Nu, dat is onwaarschijnlijk. De pagina’s zitten ramvol met de uitputtendste weetjes en feiten, in jargon gegoten waar mijn hoofd al snel van tolt. Als ik het goed begrijp, heeft alcohol waarschijnlijk een positief effect op de vethuishouding (het lipo-proteïnepatroon, met name de verhoging van HDL-serumcholesterol) en de bloedvaten (het antitrombotisch effect). Het positieve effect is nog niet bewezen, maar wel ’plausibel’. Ook remt matig alcoholgebruik het ontstaan van suikerziekte op latere leeftijd, de zogeheten ouderdomssuiker. En voor de mensen die nog steeds geloven dat wijn beter is dan bier: jullie zitten ernaast. Althans, onderzoek laat zien dat niet kan worden uitgesloten dat ’het gevonden effect het gevolg is van de gezonde leefstijlfactoren die geassocieerd zijn met het matig wijngebruik’.

Jeetje, zouden al die wijndrinkers dan hardlopers zijn? Nee, staat tien pagina’s terug: die mensen eten waarschijnlijk meer groenten. Verderop is het rapport weer voor het bier: ’de alcoholische drank die binnen een populatie het meest algemeen wordt gedronken en traditioneel onderdeel vormt van de maaltijd, lijkt vaak het grootste beschermende effect te hebben.’ Hoera! Weg met de importdruiventroep die de Romeinen hier brachten.

Maar hoe komen ze nu aan die twee in plaats van drie glazen per dag? Dat staat op pagina 164: het laagste punt van de u- of j-curve, ’in observationeel epidemiologisch onderzoek gevonden’, levert ook de laagste stervenskans. Dat laagste punt ligt bij 10 tot 20 gram per dag, wat neerkomt op twee standaardglazen. Alles op een dag drinken en dan zes dagen niet meer, is juist heel slecht. Matig gebruik betekent: zonder pieken. Nou goed, dan moet ik me er maar aan houden. Meestal, in elk geval. Ik wil tenslotte de achterklein-Thijssentjes nog zien.