CPB: Nederland in diepe recessie

Het is volgens CPB-directeur Teulings onverstandig om op korte termijn te bezuinigen en om de lonen kunstmatig erg laag te houden. Op de lange termijn moet er daarentegen flink wat gebeuren.

Dat zei de directeur van het Centraal Planbureau vanochtend bij de presentatie van de economische verwachtingen voor dit en volgend jaar. Daaruit blijkt dat Nederland in een diepe recessie zit.

Tezelfdertijd vergaderden CDA, PvdA en ChristenUnie op het Catshuis verder over plannen om de kredietcrisis op de korte termijn te lijf te gaan en de staatsfinanciën op de lange termijn weer op orde te krijgen. Een van de twistpunten die moet worden overwonnen is de vraag of er ook al op korte termijn moet worden bezuinigd.

Teulings maakte duidelijk dat de kosten die de recessie zelf al met zich mee brengt, in de vorm van lagere belastinginkomsten, de allerbelangrijkste kostenfactor zijn. „Daarbij zijn de kosten van het redden van de financiële sector bijna een afronding.” Het is volgens hem onverstandig om „met grof geweld” onder de grens van 3 procent tekort te blijven.

Ook het kunstmatig bevriezen van lonen, waar minister Donner van sociale zaken eerder toe opriep, is volgens Teulings niet zonder meer verstandig. Het enigszins laag houden van lonen, zoals nu al automatisch gebeurt, is gunstig voor de concurrentiepositie. „Al te geforceerde pogingen om die alsnog verder omlaag te laten gaan, kan leiden tot deflatoire spanningen”, waarschuwde Teulings. Dat zou moeten worden voorkomen.

Europa staat er relatief beter voor dan de Verenigde Staten, omdat de collectieve sector hier veel groter is. Daardoor zijn er veel automatische correcties en loopt de werkloosheid minder hard op. Teulings riep het kabinet op om vast goed na te gaan denken wat te doen als de rente blijft stijgen.

Bij vorige kredietcrises, zoals de Aziëcrisis en een crisis in Spanje, werd de oplossing gevonden in het opschroeven van de export. Die oplossing is er volgens Teulings nu niet, omdat alle landen met de crisis te maken hebben. Daarom zou deze wel eens veel ernstiger kunnen zijn dan eerdere crises.

Anderzijds reageren overheden wereldwijd nu erg agressief met allerlei steunpakketten. Dat kan er juist weer toe leiden dat de economie alweer relatief snel aantrekt. Hoe het de komende jaren zal verlopen is een grote onzekerheid. Hoe dan ook moet ook Nederland volgens het CPB rekening houden met een structureel lager welvaartsniveau.