Het is winst dat de EO zich niet laat opsluiten in het eigen dogmatische gelijk

Nog maar anderhalf jaar geleden zette de Evangelische Omroep de schaar in een bekroonde BBC-documentaire. De omroep kon niet verdragen dat daarin de evolutieleer werd gepresenteerd als wetenschappelijk feit. Geloof ging bij de EO bóven wetenschap, een rangorde waar ook de directeur Hagoort, tegenwoordig topman van de Publieke Omroep, geen tittel of jota aan wenste te veranderen.

Des te moediger is de stap van EO-coryfee Andries Knevel om de omroep, aan de vooravond van het Darwinjaar, te confronteren met de onhoudbaarheid van dit dogmatisme. Knevel gelooft niet meer dat de aarde in zes dagen is geschapen. Belangrijker nog: hij vindt dat gelovigen niet alle verhalen uit de Bijbel letterlijk hoeven nemen. Daarin heeft hij gelijk, want de Bijbel is geen natuurkunde- of geschiedenisboek (net zo min als andere heilige boeken). Geloof en wetenschap zijn twee verschillende zaken. Het letterlijk nemen van bijbelteksten heeft voor onnodig leed gezorgd, vooral omdat dit vaak aanleiding was om anderen een leefwijze dwingend voor te schrijven.

Ook buiten de EO heeft deze stap grote betekenis. Knevel durft als het ’gezicht’ van de omroep te laten zien dat hij zich als orthodox-gelovige niet wil opsluiten in het eigen, letterlijke gelijk, en dat er in elke religie ruimte moet zijn voor een volwassen omgang met verschillende geloofsopvattingen. Hij zette dat kracht bij door zijn ommezwaai aan te kondigen in een persoonlijke en glasheldere verklaring, waarin hij zelfs spijt betuigt dat hij zijn kijkers (en kinderen) jarenlang op het verkeerde spoor heeft gezet.

Het stemt optimistisch dat ook in de orthodox-christelijke wereld opiniemakers –Knevel is daar niet de enige in– de oude leerstellingen durven bevragen. De EO is de afgelopen jaren al veel opener geworden. Over de evolutieleer mocht al gediscussieerd worden, en homoseksualiteit hoeft niet meer genezen te worden door gebed. Jammer daarom dat de omroep afwijzend reageerde op deze ommezwaai. Daarmee lijkt de EO toch weer in de oude reflex te schieten van het afwijzen van alles wat ’werelds’ is.

Hopelijk herneemt de omroep zich snel en durft hij net als eerder de eigen, orthodoxe achterban de weg wijzen door dogma’s ter discussie te stellen. Wie weet ontstaat zo zelfs ruimte voor andere heikele kwesties, zoals de werkelijke acceptatie van homoseksualiteit, nu voor de EO helaas nog een brug te ver. In elk geval heeft Andries Knevel vast de ruimte voor het debat bevochten. En dat is nu al winst.