Fusie schoolbesturen kan redding van onderwijs zijn opinie

Het gevecht om de leerling met dure campagnes gaat ten koste van kwaliteit.

In Maastricht zijn alle middelbare scholen onder één bestuur gebracht. Een ramp, vinden sommigen. Maar is het echt zo erg? Is hierdoor de keuzevrijheid van ouders ernstig aangetast? In de praktijk hoeft dat niet altijd zo uit te pakken. Het hangt er maar van af hoe een schoolbestuur het samen met het management inricht. Met één bestuur per stad ontstaat de kans om een veel transparanter keuzeproces ten behoeve van ouders en leerlingen in te richten.

Zelf woon ik in Maastricht en ben vader van twee studerende kinderen. Mijn kinderen konden destijds kiezen uit vier scholengemeenschappen. Wij hebben alle open dagen afgestruind. Keuzecriteria zijn nauwelijks te vinden; het gaat vooral om de vraag ’waar de vriendjes en vriendinnen naar toe gaan’.

Een argument tegen fusies is dat een overstap naar de andere school tijdens de schoolperiode beter kan als er meer dan één schoolbestuur actief is. Nu is overstappen, zelfs als je ontevreden bent, zo’n beetje het allerlaatste wat je je kind aan wilt doen omdat dat nogal ingrijpend is. Juist met één schoolbestuur zou een overgang soepeler geregeld kunnen worden.

Op dit moment kampen alle Maastrichtse scholen met een teruglopend aantal leerlingen, simpelweg doordat er minder kinderen worden geboren. De voorspellingen voor de komende jaren lopen op tot een krimp van 25 tot zelfs 30 procent van het leerlingenaantal. Bij niets doen stapelen de problemen zich op. Het betekent dat de gebouwen naar verhouding te groot en dus te duur worden. Zo komt er nog minder geld beschikbaar voor het onderwijs aan het kostbare jonge Limburgse talent. Docenten moeten met nog kleinere budgetten kwaliteit zien te leveren. Er is nog minder geld voor de doorontwikkeling van het beroep van docent.

Het betekent kortom dat het op sommige vestigingen nauwelijks nog mogelijk is om alle eindexamenprofielen aan te bieden. Hoezo meer keuzevrijheid? Te vrezen valt dat als het gevecht om de leerling in alle hevigheid losbarst er te veel aandacht uitgaat naar steeds ’professionelere’ en dus geldverslindende campagnes. En dat alles ten koste van beter onderwijs.

Tegenstanders van schoolfusies zingen het alom bekende cynische deuntje waarom het allemaal niet lukt. Hun romantisch betogen helpen Maastricht, het Maastrichtse onderwijs en de kinderen niet verder. Laten we met oog voor de realiteit en met moed onconventionele onderwijsambities formuleren. Het is aan het onderwijs om onderwijs te organiseren dat toekomstbestendig is. Alleen een professioneel bestuur kan deze uitdaging nu nog voortvarend oppakken. De tijd van pappen en nathouden is namelijk voorbij.

Met alle kwaliteiten die er op de Maastrichtse scholen aanwezig zijn gezamenlijk een inspirerende ambitie formuleren en van daaruit nadenken over een aantrekkelijk leerklimaat, dát lijkt me een aantrekkelijke opdracht. Met elkaar nadenken over concentratie van onderwijs met overzichtelijke units waarin leerlingen zich geborgen weten.

Een bundeling van scholen moet leiden tot efficiënter gebruik van middelen en tot uitmuntende faciliteiten. Ik ben ervan overtuigd dat er voor de Gemeenschap van Scholen Maastricht onder één bekwaam bestuur voorwaarden geschapen kunnen worden voor dat excellente onderwijs. Dat is een heel ander liedje.