Grote economische instellingen waarschuwen voor handelsoorlogen

De vrees voor protectionisme neemt hand over hand toe. De vijf grote economische instellingen in de wereld – Wereldbank, IMF, Ilo, WTO en Oeso – waarschuwen voor het uitbreken van handelsoorlogen die de economische crisis zullen verergeren.

De vijf hebben alle regeringen gisteren opgeroepen ’ondanks de problemen van hun eigen economie, protectionistische tendensen te weerstaan en hun noodpakket zodanig samen te stellen dat zij de wereldhandel niet verstoren’.

De oproep wordt gesteund door de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Zij heeft in een telefoongesprek de nieuwe Amerikaanse president Barack Obama opgeroepen alle maatregelen die rieken naar protectionisme achterwege te laten. De Mexicaanse president Felipe Calderon en de Canadese premier Stephen Harper hebben zich in vergelijkbare bewoordingen tot Obama gewend. Duitsland (waar één op de drie banen te danken is aan de export), Canada en Mexico vormen samen met China en Japan de grootste exporteurs naar de VS. De regeringsleiders, maar ook de Europese Commissie, vrezen dat als de VS doorgaan met hun Buy American beleid, een handelsoorlog niet kan uitblijven.

De waarschuwingen komen nadat de Amerikaanse Senaat een poging deed de protectionistische maatregelen te verzachten, een actie die de steun heeft van Barack Obama. Die verzachting komt erop neer, dat de Senaat vindt dat ’Buy American’ mag, zolang dat maar binnen de bestaande handelsverdragen van de VS past. Uit de oproepen blijkt echter dat de exporterende landen geen vertrouwen hebben in verzachting. Aan de vooravond van zijn verkiezing had Barack Obama al gezegd, zij het in onduidelijke bewoordingen, het vrijhandelsakkoord met Mexico en Canada te willen heronderhandelen, een wens van de vakbeweging.

De klagende regeringsleiders vinden dat Barack Obama geen handtekening mag zetten onder een economisch steunpakket van 900 miljard dollar, als daarin bevoordeling van de eigen industrie plaatsvindt.

De sfeer voor een open wereldmarkt verslechtert dramatisch. Australië, leverancier van ijzer en staal, heeft de VS gedreigd terug te slaan als de passage in het steunpakket overeind blijft, waarin staat dat bij de aanleg van bruggen en wegen enkel Amerikaans staal gebruikt mag worden.

Ook in de bankensector dreigen de buitenlanders de dupe te worden van protectionisme. In de Senaat gaan al stemmen op om Amerikaanse banken die overheidssteun ontvangen, te verplichten voor een jaar uitsluitende Amerikanen aan te nemen.