Gebrek aan orders bouwsector

De kredietcrisis vreet aan het fundament van aannemers en bouwers, vreest Bouwend Nederland. De brancheorganisatie voor de bouwsector voorspelt dat het aantal orders snel terugloopt. „Het werk begint op te drogen”, zegt woordvoerder Dé van de Riet. Bouwend Nederland schat dat binnen vier tot zes maanden een duidelijke afname van het aantal nieuwe opdrachten te zien zal zijn.

Voor 2009 is er nog niets aan de hand. Bouwondernemingen als Dura Vermeer en BAM hebben nog werk zat dit jaar, laten ze weten. „Voor 2010 is het een ander verhaal”, zegt woordvoerder Glenn Metselaar van Dura Vermeer. „Het binnenhalen van opdrachten gaat veel stroever dan voorheen.” Volgens Dura Vermeer zijn investeerders vanwege de kredietcrisis terughoudender geworden om in nieuwe bouwprojecten te stappen.

Het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) peilde kort geleden ruim vierhonderd projectontwikkelaars en aannemers over hun orderportefeuilles. Vooral woningbouwbedrijven merken een afname. Woningbouwers hadden eind november voor nog ruim zeven maanden orders in bezit. Dat is het laagste aantal sinds januari 1997, aldus het EIB. Het kennisinstituut schrijft het gebrek aan orders toe aan de trage verkoop van woningen en de gevolgen van de kredietcrisis.

Bouwmaatschappij BAM verkocht in 2008 ruim 35 procent minder woningen. Oorzaak is de afwachtende houding van kopers, gevoed door de crisis in de VS en daarna die in Europa, laat BAM-zegsman Arno Pronk weten. „Nieuwbouwprojecten doen er tegenwoordig twee keer zo lang over om kopers te vinden.” Of projecten inmiddels op de lange baan worden geschoven, wil Pronk niet zeggen.

Aannemelijk lijkt dat wel. Sommige bouwondernemingen snijden inmiddels in het personeelsbestand. Heijmans ontsloeg onlangs ruim 600 werknemers en ook BAM haalt de bezem door het concern. Bij dochteronderneming AM verdwijnen 60 werknemers, vijftien procent van het totaal, laat Pronk weten. AM is een vastgoedontwikkelaar. Een kwart van de bedrijven in de bouwsector denkt dit jaar werknemers te moeten ontslaan.

Vorige maand waarschuwde een aantal woon- en bouworganisaties als Neprom en Vereniging Eigen Huis het kabinet dat de woningbouw vanaf volgend jaar halveert als maatregelen uitblijven. Het kabinet houdt vooralsnog de boot af.

Bouwend Nederland meent dat er haast moet worden gemaakt. Hoe langer maatregelen uitblijven, hoe langer het herstel gaat duren. Vlak voor Kerst opende de branchevereniging een meldpunt voor ondernemers die in de problemen zijn gekomen of denken te komen vanwege de kredietcrisis. Storm liep het nog niet, zegt Van de Riet. „Maar de feestdagen zijn nu achter de rug.”