Gebroken wit

Waarom is de regenboog rond? Een alledaagse vraag van een lezer, waarover je je hersens kunt breken. Komt ie: de zon staat achter u en beschijnt de regen voor u. Regen bestaat uit waterdruppels.

Die zijn rond of ovaal en weerkaatsen het licht. Het licht gaat elke druppel in en weer uit en beide keren breekt het. Wit licht bevat alle kleuren van de regenboog, en die kleuren hebben verschillende golflengten en brekingsindexen. Wit licht gaat de druppel in, een kleurenwaaier komt eruit. Gebroken wit. Die kleurenwaaier zie je alleen onder een hoek van 42 graden tussen het in de druppel vallende en het weerkaatste licht.

Als de zon laag staat, is de regenboog hoog, bijna zo hoog dat hij een halve cirkel vormt. Midden op de dag zie je hooguit een vage kromme, vlak boven de horizon. Vanaf een toren of bergtop kun je een regenboog zien van meer dan een halve cirkel. Piloten zien naar verluidt cirkelvormige regenbogen. Een regenboog staat niet zo ver als hij lijkt. Zowel verre als nabije druppels weerkaatsen het licht.

Vaak is er een tweede, hogere regenboog. Die is minder fel en geen echte, maar een weerspiegeling van de regenboog. Het verstrooide licht wordt nog een keer weerkaatst. Die boog krijgt daardoor een omgekeerde kleurenvolgorde.

Een regenboogachtig verschijnsel is de halo, waarover een andere lezer zich de hersens brak. Dat is een wijde cirkel om zon of maan, waar ijskristallen in hoge, koude luchtlagen licht weerkaatsen. Zelfs tijdens hittegolven kan daarboven mist bevriezen. Cirkels vlak om maan of zon heten corona’s en zijn door wolken gebroken licht.