Duits-Italiaans multitalent in Nieuwkoop

Hij dirigeerde op zijn 28ste het Scala-orkest in Milaan, maar koos toch voor de beeldhouwkunst. Het werk van Kossuth is voor het eerst in Nederland te zien.

Een wonderlijke carrière heeft Wolfgang Alexander Kossuth (1947), maar wel één die helemaal in het teken staat van de kunsten. Kossuth werd geboren in Pfronten (Bayern). Zijn moeder was modeontwerpster, zijn vader beeldhouwer en zijn grootvader portretschilder. De muzikale Alexander wordt opgeleid aan het conservatorium van Napels. Na het winnen van een internationaal vioolconcours krijgt hij meteen een vaste aanstelling als eerste violist bij het beroemde Orkest van de Scala van Milaan.

Omdat het spelen in een orkest hem gaat benauwen, bekwaamt hij zich ook tot dirigent. Nog maar 28 jaar is hij als hij debuteert als dirigent van het Scala-orkest. Eind jaren ’70 besluit hij te gaan werken in een bronsgieterij. Zijn verklaring voor deze abrupte overstap: muziek is mijn vak, maar beeldhouwkunst mijn passie. Kossuth wordt beeldhouwer en ook daarin bereikt hij in Italië de status van beroemdheid.

Voor het eerst is nu een royaal overzicht te zien van zijn beelden in Nederland, in galerie en beeldenpark Hoeve Rijlaarsdam in Nieuwkoop. Het contrast had niet groter kunnen zijn. Ruim veertig elegante bronzen sculpturen presenteren zich in een boerenschuur tegen het decor van bonkige polders en oer-Hollandse sloten en plassen. Boerenschuur mag beslist niet denigrerend worden opgevat. Als je eenmaal binnen bent doen de ruime en lichte expositiezalen in niets meer denken aan de voormalige agrarische bestemming.

Loekie Rijlaarsdam bestiert al jaren deze galerie, eerst met haar echtgenoot die een grote liefde had voor kunst en daar meer brood in zag dan in het boerenbedrijf. Na zijn overlijden ging ze alleen verder, met succes. De galerie is gespecialiseerd in negentiende- en twintigste-eeuwse figuratieve kunst. Daarnaast is er een beeldentuin.

Exposities in het buitengebied hebben volgens Rijlaarsdam de toekomst. Op het erf is ruimte voor zeventig auto’s en bezoekers kunnen in de zomermaanden in de tuin genieten van een weids uitzicht over het groene hart van Holland. In de nabije toekomst hoopt ze de landgoedstatus te verwerven voor de hoeve en omringende twaalf hectaren land, en wil ze er een museaal beeldenpark van maken, van het kaliber van beeldenpark Middelheim bij Antwerpen. Haar plan is om dan regelmatig solo-exposities te organiseren van beroemde beeldhouwers. Daarvan zijn er nu te weinig te zien in Nederland, vindt ze.

Met de expositie van Kossuth zet ze alvast een stap in die richting. Ze raakte onder de indruk van zijn werk op een expositie in Brussel. Ze kwam in contact met Kossuth via Dik Mesman, een voormalige boomkweker uit Boskoop en een kunstliefhebber. Twee favoriete kunstenaars heeft Mesman: Alexander Kossuth en de Nederlandse schilder Sierk Schröder, wiens nalatenschap hij beheert met de Stichting Sierk Schröder. De in 2002 overleden Schröder en Kossuth waren bevriend met elkaar.

Mesman ontmoette Kossuth 23 jaar geleden voor het eerst tijdens een vakantie in Italië. Hij bezocht een expositie van hem in Villa Carlotta aan het Comomeer en was meteen onder de indruk van zijn beelden. Kossuth op zijn beurt was gecharmeerd van de ’schouderpartijen’ van Mesman’s dochters Simone en Patricia. De meisjes werden gedurende een jaar zijn model en sindsdien zijn de boomkwekersfamilie en de beeldhouwer bevriend.

Mooie en krachtige mensfiguren domineren in de beelden van Kossuth, die vooral opvallen door het patina. De beeldhouwer voegt zilveroxide aan het brons toe, waardoor alle subtiele details tot aan het kleinste spiertje in de hals herkenbaar blijven en niet verloren gaan door kleureffecten. Dat geeft zijn beelden ook iets glads en gelikts, waardoor ze een haast onaardse schoonheid uitstralen. Maar dat past ook wel bij de figuren die hij bij voorkeur als model kiest: beroemde dansers, sierlijke ballerina’s, mythische figuren en gracieuze naakten met draperieën. Behalve beelden maakt hij ook tekeningen in pastel en olieverfschilderijen. Veel bekende personen uit de wereld van de kunsten poseerden al voor hem, onder wie componist Leonard Bernstein en danser Roberto Bolle. Eén van de hoogtepunten van de expositie is een ruig terracotta borstbeeld van Sierk Schröder. Daarin laat Kossuth zien dat hij ook tot diep onder de huid van zijn modellen weet door te dringen.