Eartha Kitt 1927 - 2008

Ze zong in een paar talen – niet alleen was dat voor een Amerikaanse heel bijzonder, ook had ze er in de VS succes mee. In vlekkeloos Frans zong ze C’est si bon, in het Turks zong ze Uska Dara. En allebei werden het hits.

Eartha Kitt was in de jaren vijftig ook een van de eerste zwarte sekssymbolen. Dat kwam niet alleen door haar verschijning, maar ook door haar stijl van zingen. Het woord ’sexy’ was nog niet in gebruik; in plaats daarvan werd Eartha Kitt vaak ’katachtig’ genoemd. In de jaren zestig speelde ze in de tv-serie Batman enige tijd de rol van ’Catwoman’.

Wanneer Eartha Mae Kitt precies geboren werd, is lang onduidelijk geweest. Pas een jaar of tien geleden, toen ze een paar studenten aan het werk had gezet om in archieven op zoek te gaan naar haar geboorteakte, wist ze het zeker: ze was op 17 januari 1927 geboren in een dorp in North-Carolina dat North heet. Ze was het buitenechtelijke kind van een onbekende blanke vader en een half zwarte, half Cherokee moeder. Als kind werd ze nageroepen omdat ze niet zwart genoeg was. Op haar achtste verhuisde ze naar New York en ging wonen bij wat ze meende dat een tante was, een zusje van haar moeder - maar in werkelijkheid was het haar biologische moeder.

Haar jeugd was hard en arm en diverse malen liep ze van huis weg en woonde op straat. Maar ze ontsnapte uiteindelijk aan de armoe van haar jeugd door auditie te doen bij een dansgezelschap - het eerste zwarte gezelschap voor moderne dans van Katherine Dunham. Het leverde haar in 1950 voor het eerst een toneelrol op, later gevolgd door een paar filmrollen.

Maar behalve beroemd werd Eartha Kitt ook berucht - althans, in de VS. Tijdens een lunch in 1968, op het Witte Huis, zou ze de first lady, Lady Bird Johnson, maar liefst aan het huilen gemaakt hebben. Kitt was, met 49 andere vrouwen, uitgenodigd om met de presidentsvrouw van gedachten te komen wisselen over de vraag waarom er toch zo veel jeugdcriminaliteit was, de laatste tijd.

Eartha Kitt nam geen blad voor de mond. „Overal in het land ken ik jonge mannen die het gevoel hebben: het loont niet om a good guy te zijn”, zei ze. „Jongens hebben geen zin om zich goed te gedragen, uit angst naar Vietnam te worden gestuurd. U bent ook moeder, al heeft u geen zoons maar dochters. Ik ben ook moeder. Ik krijg een kind en dan stuurt u dat kind de oorlog in. Geen wonder dat de kinderen protesteren en pot roken. En, mevrouw Johnson, voor het geval dat u dat woord niet verstaat, pot betekent: marihuana.”

Het kwam Eartha Kitt welhaast op excommunicatie te staan. Ze kreeg in de VS geen optredens meer, geen plaatopnamen, en ze nam de wijk naar Europa. Pas toen president Carter in 1977 aantrad, raakte ze in eigen land weer in de gratie.

Spijt heeft ze er nooit van gehad. De belangrijkste les die ze ervan leerde is, zei ze in 1997 in een interview, „dat we veel onzin moeten verdragen die politici over ons uitstorten. Je moet opstaan en vechten voor wat je héél goed weet dat het goede is.” Haar stem (en haar figuur) bleven tot op hoge leeftijd goed en ze bleef tot voor kort optreden, ook nadat ze in 2006 darmkanker bleek te hebben. Op Eerste Kerstdag 2008 overleed ze, 81 jaar oud.

Beluister en bekijk Uska Dara en C'est si bon .