Werkloze zieken ook aan de slag

Ook mensen die niet in staat zijn een minimuminkomen te verdienen, zullen aan de slag moeten. Al of niet beschermd en met loonaanvulling. Staatssecretaris Aboutaleb wil proefprojecten.

Heb je een zware handicap, een geestelijke stoornis, nooit gewerkt of een ernstige ziekte? Dan bestaat de kans dat je niet zelfstandig het minimumloon kan verdienen en in een van de vele bestaande regelingen valt. Je hebt een bijstandsuitkering, arbeidsongeschiktheidsuitkering, werkt onder begeleiding of in een sociale werkplaats. Of je zit zonder eigen inkomen thuis, met een verdienende partner.

De kans dat je geen werk hebt, is dan groot. Van de 400.000 mensen met een beperking zit meer dan de helft, vaak ongewild, werkloos thuis. Werkgevers vinden de regelingen met loonkostensubsidies vaak te complex of zitten niet te wachten op iemand die meer aandacht nodig heeft dan gemiddeld. 20.000 mensen staan op de wachtlijst voor een beschermde werkplek.

Zonde, vindt staatssecretaris Aboutaleb. Gisteren beloofde hij te proberen om nog deze kabinetsperiode proefprojecten op te zetten. Die moeten werkgevers over de brug helpen om mensen met beperkingen aan te nemen. Door de projecten kan worden uitgevonden wat het beste werkt. Want tot nu toe lukt het maar niet om mensen met een lichamelijke of geestelijke handicap structureel aan een baan te helpen.

Gisteren bood een commissie onder leiding van oud-minister Bert de Vries een advies aan voor een grootschalige herziening. Alle mensen die zelf geen minimumloon kunnen verdienen, moeten wat de commissie betreft op dezelfde manier worden behandeld. Als ze enigszins kunnen werken, moeten ze daartoe verplicht worden, zoals dat nu ook gebeurt met bijstandsgerechtigden die geen beperking hebben. De sociale werkplaatsen moeten dan ook veranderen in leer-werkplaatsen, gericht op uitstroom.

Vindt een arbeidsgehandicapte werk, dan hoeft de werkgever geen minimumloon te betalen. Hij is alleen een bijdrage kwijt voor het deel dat de werknemer oplevert, de zogenoemde verdiencapaciteit. Vindt een uitkeringsgerechtigde een baan, dan wordt driekwart van het loon afgetrokken van de uitkering. Daar komt een werkbonus van 10 procent bovenop, zodat mensen met een fulltime baan op een inkomen van 91 tot 110 procent van het minimumloon uitkomen. Kunnen ze niet fulltime werken, dan wordt dat minder. Gehandicapten kunnen zelf ook werk regelen met hulp van een persoonsgebonden budget.

Heel fijn dat mensen met een beperking serieus worden genomen, zegt directeur Ad Poppelaars van de CG-Raad. Maar het feit dat mensen die zo veel werken als ze kunnen onder het minimumloon uit kunnen komen, is voor hem niet acceptabel.

Nu krijgen mensen waarvan onafhankelijk is vastgesteld dat er geen verbetering zal optreden, bijvoorbeeld omdat ze onherstelbaar gehandicapt zijn, iets meer dan het minimum. Dat is gedaan omdat deze mensen geen perspectief op verbetering hebben. Dat principe haalt De Vries onderuit, meent de CG-Raad.

Het kabinet reageert in december op de voorstellen. Aboutaleb is alvast enthousiast. Hij kent van zijn werkbezoeken genoeg voorbeelden van mensen met een beperking die door vast werk met ondersteuning heel wat gelukkiger zijn.