Eerste monitor over duurzaamheid

Het zit best goed met de welvaart en duurzaamheid in Nederland. Maar de luchtkwaliteit is slecht en van het originele aantal planten- en diersoorten is 15 procent over.

Het gemiddelde inkomen, de gezondheid en het opleidingsniveau in Nederland zijn sinds de Tweede Wereldoorlog aanzienlijk toegenomen. Bovendien hebben Nederlanders een grote mate van vertrouwen in hun medeburgers en de instituties.

Op milieugebied scoort Nederland nog slecht. Zo gaat het bergafwaarts met de rijkdom aan planten- en diersoorten. De kwaliteit van bodem, water en lucht is de laatste tientallen jaren weliswaar verbeterd, maar wat betreft uitstoot van broeikasgassen bungelen we ergens onderaan de ranglijst van EU-landen. Lastig is dat oplossingen voor klimaatveranderingen of andere milieuproblemen een internationale aanpak eisen.

Dit alles blijkt uit de eerste Monitor Duurzaam Nederland, gisteren gepresenteerd door verschillende planbureaus en het Centraal Bureau voor de Statistiek. De monitor moet een beeld geven van de Nederlandse samenleving, oftewel de stand op het gebied van duurzaamheid.

De term ’duurzaam’ valt vaak, maar het is niet altijd duidelijk wat eronder valt. De planbureaus hanteren een brede definitie. Duurzaamheid omvat bestaanszekerheid, vertrouwen in elkaar en in de overheid, opleidingsniveau, benutting van arbeid, sociale participatie, vrije tijd, maar ook gezondheid, levensverwachting en schone lucht.

Volgens de monitor hebben bedrijven veel kennis opgebouwd en beschikken ze over productieve arbeidskrachten. Vrouwen, niet-westerse allochtonen en laagopgeleiden verkeren nog altijd in een achterstandspositie als het gaat om inkomen en arbeid. Een hoog percentage van de burgers ziet spanningen tussen etnische groepen, al zien de meeste Nederlanders integratieproblemen als iets tijdelijks.

De planbureaus geven – niet heel nieuw – vooral inzicht in hoe de verschillende belangen elkaar soms tegenwerken. Door toenemende arbeidsparticipatie kan de vergrijzing beter betaald worden, maar dat gaat ten koste van mantelzorg en vrijwilligerswerk. Economische ontwikkeling en een groeiende consumptie vragen energie en ruimte, en dragen daardoor bij aan klimaatverandering en biodiversiteitsverlies.