Zes dagen

opinie Een paar jaar geleden zag ik dat er iets ongewoons broeide in de toch altijd al verhitte hersenpan van Andries Knevel. We zaten op een zaterdagochtend rond een radiotafel van de Wereldomroep en bespraken actuele onderwerpen.

De vraag werd opgeworpen waarom Amerikaanse christenen in het algemeen nogal fundamentalistisch om niet te zeggen reactionair, zeer Bijbelvast en vaak onverdraagzaam blijken te zijn. Zeker ten aanzien van hun Europese geloofsgenoten.

De man die in Nederland het journalistieke gezicht van een zekere orthodoxie was geworden, leek in die uitzending niet echt van het protestantisme made in USA gecharmeerd. Zijn antwoord op de vraag was zelfs hoogst verrassend. Volgens Knevel hadden Amerikanen niet het geluk gehad om ‘door de verlichting te gaan zoals wij in Europa’. Het kan zijn dat dit uit mijn geheugen geviste citaat niet helemaal klopt, maar de strekking klopt wel. Toch wel raar om de erfgenaam van Calvijn met zoveel soepelheid de voeten van Voltaire te zien kussen.

Nu lijkt het of Andries Knevel het evolutielicht plots heeft gezien maar het andere evolutieproces, dat in zijn hoofd plaatsvond, moet al jaren geleden zijn volbracht. Is Knevel moedig om dit nu publiekelijk te melden met alle risico’s van dien voor zijn imago en dat van zijn organisatie? Jazeker. Er vanuit gaande dat Genesis de hoeksteen van het geloof en het bestaan van een oppermachtig creërende God vormt, brengt de opmerking van Knevel het hele bouwsel aan het wankelen. Want als ‘de aarde niet duizenden jaren geleden in zes keer 24 uur is geschapen’, wanneer is God dan in het spel gekomen en waarom? En is de God die de moeizame en trage evolutie van de aap tot mens geduldig heeft gadegeslagen, iets anders dan een afstandelijke toeschouwer met weinig bevoegdheden? Moedig is Knevel misschien, maar ook uitgekiend, als ik ervan uitga dat hij het creationisme heimelijk jaren geleden moet hebben afgezworen. Persoonlijk vind ik de moed van journalist Knevel nogal relatief, gezien de vanzelfsprekendheid van een theorie die door genoeg wetenschappelijke elementen wordt onderbouwd.

Laten we dus niet overdrijven met zijn huidige coming out. Andries, toch een scherpe politieke analist, moet geduldig op het juiste moment hebben gewacht om zijn eigen Berlijnse muur en plein public om te laten donderen. Zijn de geesten in de Bijbelbelt en bij de EO rijp genoeg om deze evidentie te verdragen? Als het lukt, zal de surrealistische commotie die nu is ontstaan op een even buitengewoon debat kunnen uitmonden. Boeiend perspectief. En zeker niet slecht voor iemand die geen kerkelijke autoriteit is en graag babbeltjes met BN’ers op de late avond maakt. De ijdelheid van Andries zal uit deze worsteling gesterkt herrijzen. Maar laat ik niet al te streng oordelen. Als orthodoxe christenen dit debat aankunnen, zal de vergelijking met hun buren, de moslim- en katholieke fundamentalisten, positief uitpakken. De eersten stenigen nog vrouwen en dromen van afvalligen die van drie hoog worden gegooid, terwijl de anderen het bestaan van de gaskamers ontkennen.