Brede brugklas haalt het lesniveau naar beneden

Dat scholen hun beste leerlingen apart zetten is didactisch goed te verdedigen.

Moedeloos word ik van iedere keer weer die discussie om VMBO- en VWO-leerlingen in dezelfde klas te zetten. Uit cijfers van het CBS blijkt dat steeds meer middelbare scholen hun betere leerlingen meteen al in de eerste klas apart zetten bij andere vwo-leerlingen (Trouw van gisteren). Van het idee achter de brugklas, om de keus voor een schoolsoort uit te stellen, komt zo niets terecht. Scholen spelen in op de wens van ouders om hun kind bij goede leerlingen in de klas te plaatsen.

Maar wat is daar fout aan? Behalve ouders weten ook leerkrachten heel goed waarom je leerlingen van verschillend niveau niet bij elkaar in de klas moet zetten. Als leerkracht van groep acht kan ik genieten van die vmbo-leerlingen die trots hun rapport komen laten zien. Na een basisschooltijd van moeite met leervakken hebben ze eindelijk goede cijfers!

Op de basisschool voelden zij zich dom omdat zij steeds in een groepje extra hulp kregen. Nu zitten ze in een klas met leerlingen die net als zij wat meer tijd en uitleg nodig hebben. Hun zelfvertrouwen gaat met sprongen omhoog. Vwo-leerlingen genieten van de brugklas omdat ze ervaren dat onderwijs een stuk interessanter is als de stof maar één keer wordt uitgelegd, de hele klas het snapt, en ze door kunnen met verdieping ervan.

Dat vmbo-leerlingen op een hoger niveau terecht kunnen komen als ze in een zeer gemengde klas zitten is een verkeerde aanname. Het is inderdaad zo dat serieuze kinderen, die er hard voor werken, een schooltype hoger kunnen uitkomen dan men op grond van hun intelligentie zou denken. Maar een brugklas met een combinatie van twee elkaar rakende niveaus is voldoende om die stimulans te bieden.

Daar staat tegenover dat een heleboel kinderen, vooral jongens overigens, één of twee schooltypen lager uitkomen omdat ze geen zin hebben er voor te werken. Maar dat speelt nog niet in de brugklas, want dan gaat het allemaal nog vrij gemakkelijk. Moet je dan stimuleren dat ze direct al mee gaan met hun vriendjes die het niet redden op een hoger niveau?

Voor de hand ligt te verwachten dat in een brede brugklas nivellering van het eindniveau van de kinderen inderdaad optreedt. Voornamelijk naar beneden toe echter, omdat veel tijd en motivatie verloren gaat met het bijtrekken van de zwakkeren in de klas. Het brede brugklas-idee is één van die zaken die het onderwijs wordt opgelegd door mensen die misschien bepaalde idealen hebben, maar geen verstand van onderwijs.