Pensioenverliezen hoger dan verwacht

De kredietcrisis hakt zwaar in op pensioenfondsen. Die roepen op hen niet te dwingen tot het nemen van ’desastreuze maatregelen’. Want die werken als een boemerang.

De pensioenfondsen hebben vorig jaar, vooral aan het eind, miljarden verloren door de crisis, nog meer dan verwacht. Topman Elco Brinkman spreekt van de ’hevigste crisis’ die zijn pensioenfonds ABP, het grootste in Nederland, ooit heeft getroffen.

Het vermogen van veel fondsen is zodanig gekelderd dat een rigoureus herstelprogramma nodig is. Dat blijkt ook uit een rondgang van de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB), de koepel van tachtig grote en kleinere fondsen. De VB heeft ’versneld’ geïnventariseerd hoe de eigen fondsen ervoor staan. Het merendeel heeft een dekkingsgraad – de verhouding tussen vermogen en pensioenaanspraken – onder de wettelijk vereiste grens van 105 procent. Ze balanceren tussen de 85 en 100 procent, een vijftal kleinere fondsen zit zelfs onder de 85 procent.

Ook ABP, het pensioenfonds van de ambtenaren en het onderwijs, meldt vandaag dat het fonds het zwaar heeft te verduren. Het laatste kwartaal van 2008 heeft ABP 22 miljard euro verloren. Zijn dekkingsgraad is gedaald van 118 naar 90 procent.

Fondsen met een dekkingstekort zijn gedwongen bij de toezichthouder, De Nederlandsche Bank (DNB) , voor 1 april een herstelplan in te dienen. In principe moeten ze met maatregelen komen om binnen drie jaar weer op peil te zijn. Directeur Gerard Riemen van de VB heeft vanochtend DNB en het kabinet opgeroepen de fondsen langer de tijd te gunnen en de focus te richten op het herstelvermogen op langere termijn. Anders zal een belangrijk aantal pensioenbeheerders, ook grotere, gedwongen zijn tot het nemen van ’desastreuze’ maatregelen. Die zullen dan vervolgens de economie verder aantasten, waarschuwt hij.

Riemen noemt met name forse premieverhogingen, die de koopkracht van werknemers en de concurrentiepositie van bedrijven, kan ondermijnen. Langdurig pensioenuitkeringen niet laten meegroeien met prijsverhogingen (indexeren) zal een zware tol eisen bij gepensioneerden. En aan het laatste redmiddel, het verlagen van pensioenuitkeringen, wil hij liever helemaal niet denken.

Ook pensioenbeheerders dwingen de meer risicovolle beleggingen af te stoten is volgens hem contraproductief. „Fondsen zullen dan nooit meer in staat zijn pensioenen te indexeren. Bovendien zullen de aandelenkoersen dan helemaal instorten.”