Amsterdam heeft met Vrankrijk zijn eigen monster gebaard

Het heeft even geduurd voordat het Amsterdamse gemeentebestuur besloot dat de maat vol was. Krakersbolwerk Vrankrijk aan de Spuistraat kreeg dinsdag per brief te horen dat het over veertien dagen zijn vergunningen verliest en zijn deuren moet sluiten. Aanleiding is de mishandeling van twee bezoekers, op zaterdag 13 september. Wat er die avond precies gebeurde, is nog steeds onduidelijk.

Vaststaat dat de politie een van de twee – krakersnaam ’Yoghurt’ – bloedend aantrof op de stoep. Aan de mishandeling hield hij ernstig hoofdletsel over. Vaststaat ook dat de daders, ruim vier maanden later, nog steeds vrij rondlopen.

Nu is dat niet geheel onbegrijpelijk. Het onderzoek naar de toedracht werd van meet af aan gefrustreerd. Vrankrijk weigerde aanvankelijk de politie in het pand toe te laten. Uiteindelijk mocht één politieman naar binnen, die uiteraard weinig meer kon uitrichten. Tot op de dag van vandaag houden de belangrijkste betrokkenen tegenover de politie de kaken stijf op elkaar.

Die zwijgzaamheid valt niet los te zien van de cultuur binnen de kraakbeweging. Daar leeft het aloude motto: ’Jullie rechtsorde is de onze niet’. De politie geldt er als de erfvijand die je principieel buitenshuis dient te houden. Problemen los je onderling op. Zelfs slachtoffer Yoghurt gaat mee in deze redenering. Hij is zeer verbitterd over wat hem is aangedaan. Toch probeert ook hij vooralsnog de normale rechtsgang te vermijden.

Zo’n houding belemmert vanzelfsprekend het opsporen van de schuldigen. Maar dat de politie nauwelijks vooruitgang heeft geboekt, is eerst en vooral te wijten aan de gemeente Amsterdam. Zij heeft haar eigen monster gebaard.

In 2002 ging de gemeente na jaren onderhandelen akkoord met een bizarre overeenkomst. Vrankrijk kreeg de benodigde exploitatie- en drankvergunningen, maar het hoefde alleen in uiterste noodgevallen politie binnen te laten.

Waar dat in de praktijk op neerkomt, werd op die avond in september pijnlijk duidelijk. Zelfs als iemand met de sporen van mishandeling op de stoep ligt, meent Vrankrijk boven de wet te staan. Amsterdam heeft in 2002 een vrijstaat gecreëerd waar het recht van de sterkste tot volle wasdom kon komen.

Toch heeft burgemeester Cohen de beheerders nog de kans gegund te protesteren tegen de voorgenomen sluiting. Dat is een verkeerd signaal. Veel méér zou het hem sieren als hij onmiddellijk een einde maakte aan een cultuur waarbij maar één term past: maffioos.