Pakistaanse aartsrivalen verzoenen zich, voor even

Pakistan slaakt een zucht van verlichting nu een nieuwe binnenlandse crisis is afgewend. Is de stabiliteit hiermee hersteld?

Juristen en oppositieleden in Pakistan vierden gisteren feest na het nieuws dat een ontslagen opperrechter zijn functie terugkrijgt van president Zardari. De beurs steeg met 5 procent en velen spraken over ’het herstel van de democratie’.

Opperrechter Iftikhar Chaudhry en zestig andere rechters werden ruim twee jaar geleden ontslagen door de toenmalige militaire president Musharraf, omdat die zijn kans op een nieuwe termijn in rook zag opgaan door eigenzinnig optreden van Chaudhry. De juristenbeweging kwam in het geweer en organiseerde grootschalige protesten.

Toen Zardari vorig jaar de afgetreden generaal Musharraf opvolgde als burgerpresident, beloofde hij Chaudhry weer op zijn oude post te benoemen. Dat was een eis van Nawaz Sharif, een populaire politicus die met zijn PML-partij ook veel stemmen kreeg. Zardari’s PPP en de PML sloten een coalitie, maar Sharif verruilde die kort daarna alweer voor de oppositie toen bleek dat Zardari geen woord hield.

President Zardari heeft weinig belang bij de herbenoeming van Chaudhry, reden waarom die zo lang op zich liet wachten. Zardari, weduwnaar van de in 2007 vermoorde ex-premier Benazir Bhutto, heeft in het verleden vastgezeten op verdenking van corruptie. Bhutto en hij kregen van Musharraf amnestie aangeboden voor oude corruptiezaken, zodat zij in 2007 uit ballingschap konden terugkeren zonder vervolgd te worden. Maar Chaudhry zou kunnen besluiten de amnestie in te trekken.

Nu Zardari op zijn schreden is teruggekeerd en de regering bovendien heeft laten doorschemeren dat Nawaz Sharif en zijn broer weer een grotere rol in de politiek kunnen krijgen, bestaat de kans dat de samenwerking weer op gang komt. Dat zou de stabiliteit in het land ten goede kunnen komen en het machtige leger voorlopig weerhouden van een nieuwe staatsgreep. Maar het lijkt slechts een kwestie van tijd tot de volgende crisis. Zardari en Sharif blijven rivalen en zowel de economie als het snelgroeiende terrorisme schreeuwen om doortastend beleid.

Over dat terrorisme – gisteren was er alweer een zelfmoordaanslag vlakbij Islamabad waarbij tien doden vielen – maken vooral de VS zich zorgen. Washington verwelkomde Zardari’s beslissing ’als die van een staatsman’. Maar het lijdt weinig twijfel dat het besluit mede door Washington zelf is afgedwongen. President Obama wil een regionale aanpak van de kwestie-Afghanistan, met een nieuwe rol voor Pakistan. Een nieuwe crisis in het toch al instabiele land kon hij niet gebruiken.

Islamabad zal – achter de schermen – door de VS sterk onder druk worden gezet om taliban en aanverwante strijders veel harder aan te pakken, vooral in het westen langs de grens met Afghanistan. De komende weken zal moeten blijken welke nieuwe, samenhangende strategie de internationale gemeenschap kan ontwikkelen om zowel Afghanistan als Pakistan te pacificeren. Het is een van de belangrijkste vragen tijdens de door de VS geïnitieerde Afghanistan-conferentie in Den Haag op 31 maart.