Zonlicht strijkt kras in plastic weer glad

Amerikaanse wetenschappers maakten een plastic dat zijn eigen scheuren dicht onder invloed van zonlicht. In de toekomst zou een kras op de auto daardoor als vanzelf kunnen verdwijnen.

De techniek van de onderzoekers Biswajit Ghosh en Marek Urban kan overal worden gebruikt waar een beschermingslaagje nodig is, zoals op raamkozijnen, garagedeuren en booreilanden. De enige voorwaarde is dat het te repareren materiaal blootstaat aan ultraviolette stralen, schrijven zij in Science. Het materiaal dat de wetenschappers ontwikkelden, bestaat uit een netwerk van steeds dezelfde moleculaire bouwstenen: een polymeer, in dit geval polyurethaan. Polyurethaan wordt veel gebruikt: in verf of lak, of als het isoleermateriaal pur-schuim. Ghosh en Urban voegden nieuwe stukken toe aan dit netwerkmolecuul: het ringvormige oxetaan en het uv-lichtgevoelige chitosan, een stof afkomstig uit de schaal van kreeftachtigen.

Daarna bracht het tweetal een kras aan op dit nieuwe plastic, waardoor de ringen uiteen werden gereten. Toen het vervolgens werd blootgesteld aan ultraviolet licht, was de kras in een half uur verdwenen.

Het is niet voor het eerst dat zogenoemde zelfhelende materialen zijn ontwikkeld. Onderzoekers wereldwijd, ook aan de Technische Universiteit in Delft, proberen de laatste jaren het voorbeeld van de natuur te volgen. Immers, wondjes in de huid herstellen vanzelf, en hagedissen die hun staart verliezen, krijgen er een nieuwe voor terug. Sybrand van der Zwaag, van het Centre for Materials TU Delft, noemt het onderzoek interessant. „Het is voor het eerst dat licht wordt gebruik voor zelfheling Tot nu toe werden er altijd andere middelen aan plastic toegevoegd voordat het zichzelf kon repareren.”

Toch zijn er nog enkele onbeantwoorde vragen voordat dit materiaal op de markt kan worden gebracht. De truc werkt slechts een enkele keer: als op dezelfde plaats nog eens een beschadiging ontstaat, zal die niet verdwijnen. Van der Zwaag: „Het is nog onduidelijk hoe heling precies plaatsvindt in dit plastic. Misschien zwelt het omliggende materiaal alleen een beetje op, en blijft de scheur erg kwetsbaar.”