Belle van Zuylen-toren omstreden megaproject

De omstreden Belle van Zuylen-toren heeft alles in zich om het volgende hoofdpijndossier van Utrecht te worden.

Voorstanders van de Belle van Zuylen-toren zijn enthousiast over het ’gedurfde’ plan. Met de 262 meter hoge toren zet Utrecht zichzelf stevig op de kaart. Tegenstanders zetten vraagtekens bij nut en noodzaak. Als de toren er al moet komen, dan op zijn minst een heel stuk lager.

Megaprojecten groeien de stad Utrecht al gauw boven het hoofd. In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw ging bouwbedrijf Bredero aan de haal met winkelcentrum Hoog Catharijne. In de jaren tachtig en negentig raakte Utrecht verstrikt in eindeloze onderhandelingen met de eigenaren van Hoog Catharijne, de Nederlandse Spoorwegen en de Jaarbeurs over vernieuwing van het Stationsgebied.

En nu is er dan het plan voor de Belle van Zuylen-toren, geprojecteerd vlakbij de A2, in het noordelijke centrum van Leidsche Rijn. De grootste Vinex-locatie van Nederland moet het hoogste gebouw van het land gaan herbergen. De overeenkomsten met Hoog Catharijne springen in het oog. Ook bij de toren is het weer een projectontwikkelaar die het voortouw neemt met een van meet af aan omstreden plan waarvoor bovendien geen alternatief bestaat. Als het aan projectontwikkelaar Burgfonds ligt, krijgt Utrecht er – naast de Domtoren – een tweede icoon. In de ’Belle’ moeten woningen, kantoren, horeca, een congrescentrum en vermaaksfuncties komen. Belangrijkste attractie: op 250 meter hoogte een kijkje nemen vanaf het platform.

Het college van burgemeester en wethouders en een meerderheid van de gemeenteraad steunen het door architect Pi de Bruijn ontworpen plan van Burgfonds. Veel bewoners van Leidsche Rijn zijn bang dat Utrecht zich – net als met Hoog Catharijne – verslikt in een project dat een paar maten te groot is. Waarom niet een stuk lager gebouwd of meerdere lagere torens in een groepje bij elkaar?

Wethouder Harrie Bosch (PvdA) hoorde de bezwaren donderdagavond op een bewonersdebat welwillend aan. Nee, noodzakelijk is de toren niet. „De Belle is een keuze. Waarom zou je stoppen met mooie dingen maken als je nog iets aan Leidsche Rijn kunt toevoegen?”

Er komt nog een rapportage over de milieu-effecten van de toren. Zo’n hoog gebouw veroorzaakt veel schaduw en kan voor ’windhinder’ zorgen. Horizonvervuiling speelt ook een rol: de toren is bij helder weer van zestig kilometer ver te zien. En dan is er nog de vraag van de economische haalbaarheid. Het plan is drie jaar geleden gelanceerd in een tijd van economische hoogtij. De Belle van Zuylen-toren moet in 2013 of 2014 klaar zijn. Niemand weet hoe de economie er dan voor staat.

Mogelijk is er nog een overeenkomst tussen de Belle van Zuylen-toren en Hoog Catharijne. Het verguisde winkelcentrum heeft zich ontwikkeld tot de economische motor van de oude binnenstad. Die functie kan de toren ook hebben voor Leidsche Rijn. Met als belangrijk verschil dat Hoog Catharijne na veertig jaar zonder hartzeer grotendeels tegen de vlakte gaat.