Heibel over tijdstip Cito-eindtoets

De meningen zijn verdeeld over het moment waarop de Citotoets moet worden afgenomen. Schoolleiders vinden die eindtoets niet nodig.

Terwijl tienduizenden leerlingen van groep 8 zich volgende week over de Cito-eindtoets buigen, is in het onderwijs heftig debat ontstaan over de noodzaak van dit meetmoment. Deze toets geeft een advies voor vervolgonderwijs.

Stoppen met de Citotoets, raadt Ton Duif, voorzitter van de AVS, de Algemene Vereniging van Schoolleiders (AVS), basisscholen aan. „Om een goed schoolkeuzeadvies te geven, is de toets niet nodig. Dat kunnen de scholen heel goed zonder Citotoets.”

Aanleiding voor zijn oproep is een advies van de vorig jaar opgerichte PO Raad, belangenbehartiger van schoolbesturen in het primair onderwijs. Deze meldde vorige maand dat de Citotoets verschoven moet worden van februari naar juni. Staatssecretaris Dijksma van onderwijs steunt dit voorstel.

Maar de VO Raad, belangenbehartiger van het voortgezet onderwijs, vindt een objectieve toets van de achtstegroepers in februari onmisbaar. Verschuiven van de toetsdatum geeft grote problemen, waarschuwt de VO raad in een persbericht. Uiterlijk in maart moeten middelbare scholen weten hoeveel leerlingen ze het jaar erop krijgen. Daarop stemmen ze hun planning en het aantal docenten af. Dat kan niet wachten tot de zomervakantie.

Zonder een objectieve toets als stok achter de deur, kan het bovendien gebeuren dat leerkrachten sneller zwichten voor de druk van ouders, vreest het voortgezet onderwijs.

Ouders willen vaak een hoog advies voor hun kind. Daarmee komen er mogelijk te veel leerlingen op een te hoog niveau binnen op de middelbare school. Dat kan tot falen en uitval leiden. Grote woorden gebruikt de VO Raad: ’Zo komt de kwaliteit van het onderwijs in het geding.’

De staatssecretaris en de PO Raad daarentegen denken juist de kwaliteit van het onderwijs te verhogen door de Citotoets later af te nemen. Vaak zakt na het afnemen van de Citotoets de aandacht voor puur lesgeven in en gaat veel tijd naar het oefenen van de eindmusical, merkt de staatssecretaris. Dat is zonde en maakt de overgang naar de middelbare school lastiger. „Door de Citotoets te verschuiven, hebben scholen meer tijd om hun leerlingen goed voor te bereiden op die overstap”, meldt haar woordvoerder.

Ton Duif van de vereniging van schoolleiders denkt dat de basisscholen, die leerlingen acht jaar lang nauwgezet gevolgd hebben, heus wel weten welk schoolniveau het beste voor een leerling is. Daar is geen Cito-eindtoets voor nodig.

Ook vindt hij het onwenselijk dat sommige middelbare scholen de Citotoets als een soort toelatingsexamen zijn gaan beschouwen. Alleen met een bepaalde score kan een leerling toegelaten worden. Dat is verkeerd gebruik van de toets, zegt Duif.

Zijn oproep aan scholen van de eindtoets af te zien, heeft overigens nog geen gevolg gehad, want er doen dit jaar ongeveer evenveel scholen mee als in voorgaande jaren. Een ruime meerderheid – 85 procent – heeft de toets weer besteld. Terwijl ze hun schooladviezen aan de leerlingen al hebben gegeven.

De verschillende partijen gaan eind deze maand om de tafel om te praten over hoe het nu verder moet met de Citotoets.