Stad wil af van KKK-imago

De stad Harrison in de Amerikaanse staat Arkansas wil niet langer bekend staan als hoofdzetel van de Ku-KluxKlan en racistisch bolwerk.

Layne Wheeler zat zich onlangs weer te verbijten toen een regionale tv-zender een interview met Thom Robb uitzond. Amerika’s bekendste Ku-Klux-Klan-leider mocht uitleggen wat hij ervan vond dat Barack Obama de nieuwe president werd.

„Sommigen zien het als een teken hoe ver we gekomen zijn. Ik zie het als een teken hoe ver we afgezakt zijn”, riep de voorman van de racistische en antisemitische beweging. Niet alleen dát zat Wheeler dwars, maar vooral dat opnieuw werd vermeld dat Robb uit haar eigen Harrison kwam, een stadje in Arkansas.

Wheeler maakte zich op om als voorzitter van een lokale antiracismegroep te reageren. „Maar toen ik de website van de tv-zender opzocht, bleken al verschillende stadsgenoten daar een afkeurende boodschap te hebben achtergelaten. ’Robb spreekt niet voor Harrison. Wij zijn geen racisten’, was de boodschap.”

Voor Wheeler was dat een doorbraak. „Wij hadden ons comité ’Niet langer zwijgen’ gedoopt, omdat Harrison lang zijn mond niet opendeed als Robb en een kleine luidruchtige kliek de stad in verband bracht met racisme. De mensen mokten alleen. Nu was de reactie zo snel en fel dat de tv-zender daar apart aandacht aan besteedde.”

Wheeler, die tot voor kort voorzitter was van de regionale Kamer van Koophandel, erkent dat het comité zes jaar geleden allereerst opgericht werd om het imago van Harrison op te poetsen. Zwarte zakenmensen mijden de stad of ’willen onder geen beding in Harrison overnachten’, zo licht ze via de telefoon toe. Dat staat goed zakendoen in de weg.

Comitélid Chris Ramsey zegt buiten de stad geregeld op vooroordelen te stuiten. „Gesprekken vallen plots stil als je vertelt dat je uit Harrison komt. Of mensen vragen of we vaak brandende kruisen in de stad hebben en optochten met mannen in het wit.” De groep bouwde daarom een website, die spreekt over verdraagzaamheid, en maakte een videoclip voor YouTube.

Robb komt oorspronkelijk niet uit Harrison. Hij woont in een gehucht buiten de stad en heeft in Harrison alleen een postbus. Feiten die leden van het comité graag benadrukken.

Toch is het geen toeval dat Robb juist daar neerstreek. Arkansas blijft een relatief vruchtbare voedingsbodem voor de Klan. Harrison zelf was een zogeheten zonsondergangstad. Zoals verschillende andere Amerikaanse steden verdreef Harrison rond 1900 al zijn zwarte inwoners en waarschuwde jaren lang zwarte bezoekers voor het vallen van de avond weg te wezen. Van de 13.000 inwoners is nog altijd 96 procent blank.

Via voorlichting op scholen en kerken en archiefonderzoek ’proberen we het gesprek over racisme en het verleden op gang te brengen’, zegt voormalig personeelmedewerker Caroline Cline, die ook in de groep zit. Die reisde af naar een zwarte kerk elders in Arkansas, die ooit banden onderhield met de in 1905 verdwenen zwarte kerk van Harrison. Daar bood hij excuses aan voor die raciale zuivering.

„We hadden een andere keer een succesvolle voorlichtingsbijeenkomst toen Robb plots binnenliep en een racistische tirade afstak. Tot dat moment zagen velen hem vooral als een zonderlinge, oude baas, die in de stad nooit onplezierig deed. Nu werden mensen de ogen geopend”, herinnert Cline zich. Toch wordt het een zaak van lange adem om meningen over Harrison en in Harrison te veranderen, denkt zij.

Het comité heeft Obama’s verkiezing niet gevierd of herdacht. Daar steekt niets achter, bezweren de leden. „Harrison viert zulke dingen nooit”, zegt Wheeler. „De reactie op Obama is zeker niet negatief. De mensen willen verandering”, aldus Ramsey.