’Ieder voor zich’ dreigt economie te bepalen

Europa maakt zich zorgen over het opkomend protectionisme in de wereld. Vooral de jongste maatregelen van de Amerikaanse regering worden matig gewaardeerd.

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft ter stimulering van de eigen economie bepaald dat nieuwe infrastructuurprojecten alleen mogen worden uitgevoerd met ijzer en staal dat in de VS is geproduceerd. De Buy America-clausules gelden voor een pakket van 90 miljard dollar, dat is bestemd voor de bouw van onder meer vliegvelden, bruggen, kanalen en havens. Europa hoopt nog dat vooral Republikeinse senatoren aan de teksten gaan sleutelen. „Als de tekst gaat luiden dat de verkoop van Europese producten in de VS wordt verboden, dan laten we dat zeker niet ongemoeid”, zei een woordvoerder van EU-handelscommissaris Catherine Ashton.

John Monks, voorzitter van de Europese federatie van vakbewegingen ETUC, roept de Europese Commissie op maatregelen tegen het opkomend protectionisme te nemen. „We weten waar dit toe leidt”, zei Monks in Davos, waar het jaarlijkse World Economic Forum plaatsvindt. Hij doelt daarmee op de armoede van de jaren dertig die aan de Tweede Wereldoorlog vooraf ging.

De laatste maanden zijn door een groeiend aantal overheden veel beschermingswallen voor de eigen economie opgetrokken. Dat varieert van torenhoge importheffingen op tweedehands auto's waarmee Rusland de eigen markt beschermt tot invoerheffingen op 940 producten door Ecuador. Argentinië heeft inmiddels de invoer van buitenlandse producten moeilijker gemaakt en China begint al te klagen over de EU die de uitvoer van melkproducten met subsidies gaat stimuleren.

Pascal Lamy, topman van de Wereldhandelsorganisatie WTO, ziet in de noodpakketten van overheden een sterke tendens tot protectionisme. Veel juristen denken dat de WTO zal worden overspoeld met klachten over verboden overheidssteun. De steun die banken en vooral de auto-industrie krijgen van hun regeringen leiden in hun ogen tot potentiële handelsoorlogen.