Pensioenen in zwaarste crisis ooit

De crisis hakt zwaar in op pensioenfondsen. Ze roepen op hen niet te dwingen tot ’desastreuze maatregelen’, zoals premieverhogingen.

De pensioenfondsen hebben vorig jaar, vooral aan het eind, miljarden verloren door de financiële crisis. Dat is meer dan verwacht. ABP-topman Elco Brinkman sprak van de ’hevigste crisis’ die zijn pensioenfonds, een van de drie grootste in de wereld, ooit heeft getroffen.

Het vermogen van veel fondsen is zodanig gekelderd dat een rigoureus herstelprogramma nodig is. Dat blijkt ook uit een rondgang van de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB), de koepel van tachtig grote en kleinere fondsen. De VB heeft ’versneld’ geïnventariseerd hoe die ervoor staan.

Bij het merendeel is de dekkingsgraad – de verhouding tussen vermogen en pensioenaanspraken – onder de wettelijk vereiste grens van 105 procent gezakt. Ze balanceren tussen de 85 en 100 procent, een vijftal kleinere fondsen zit zelfs onder de 85 procent.

Ook ABP, pensioenfonds van overheid en onderwijs, schetst een somber beeld. In het laatste kwartaal van 2008 heeft het fonds 22 miljard euro verloren. De dekkingsgraad daalde van 118 procent tot 90 procent.

Fondsen met een dekkingstekort moeten bij toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) voor 1 april een herstelplan indienen, om binnen drie jaar weer op peil te zijn. Directeur Gerard Riemen van de VB riep gisteren DNB en het kabinet op fondsen langer de tijd te gunnen en zich te richten op het herstelvermogen op langere termijn. „Maatwerk is nodig.” Anders zal een belangrijk aantal pensioenbeheerders, ook grotere, gedwongen zijn tot het nemen van ’desastreuze’ maatregelen. Die zullen de economie verder aantasten, waarschuwde hij.

Riemen noemt forse premieverhogingen, die de koopkracht van werknemers en concurrentiepositie van bedrijven ondermijnen. Verder zullen gepensioneerden hard worden getroffen als hun uitkeringen langdurig niet meestijgen met prijsverhogingen. En aan het laatste redmiddel, verlaging van pensioenuitkeringen, wil hij al helemaal niet denken. Ook pensioenbeheerders dwingen risicovolle beleggingen af te stoten, is volgens hem contraproductief.

Minister Donner laat weten dat het kabinet zich nog niet wil bemoeien met de situatie van de pensioenfondsen. Volgens DNB is het aan de politiek of fondsen meer tijd krijgen.