’Dyslexie is zeker geen hype’

In elke klas van 30 leerlingen zit gemiddeld één dyslectisch kind. Vanaf dit jaar is hun behandeling verzekerd. Vandaar de eerste ’dyslexiestraat’ op de grote onderwijsbeurs in Utrecht, die vandaag start.

Tirza van Kuijk uit Houten (9) is dyslectisch. „Je kan minder goed lezen en je hebt moeite met spellen”, legt ze zelf uit. „Met dictee heb ik veel meer fouten dan andere kinderen.”

Ook haar oudere zus, die inmiddels op de havo zit, heeft deze handicap. Onderzoeken en behandeling betaalden hun ouders nog zelf. Sinds dit jaar zit dyslexie in de basisverzekering. Nu alleen nog voor 7- en 8-jarigen, maar dat wordt uitgebouwd tot in 2013 de kosten voor alle leerlingen van de basisschool vergoed worden.

„Dit is echt een doorbraak”, reageert Tirza’s moeder. „Wij konden het betalen, maar voor kinderen van mensen die daar moeite mee hebben, is het heel sneu. Als een dyslectisch kind niet de juiste hulp krijgt, heeft het op latere leeftijd veel minder mogelijkheden.”

Albert Cox, projectleider van het Masterplan Dyslexie, dat tot doel heeft scholen te helpen bij de aanpak van deze leesstoornis, is het met haar eens. Om scholen de benodigde informatie te geven, is er dit jaar op de jaarlijkse onderwijsbeurs NOT, die vandaag in Utrecht begint, zelfs een zogenoemde ’dyslexiestraat’ gebouwd.

Bedrijven die hulpmiddelen – vooral software – ontwikkelen, ouderorganisaties en behandelaars zoals orthopedagogen en psychologen staan er naast elkaar. De tienduizenden leerkrachten die de NOT bezoeken, kunnen bij hen meer te weten komen over dyslexie, stelt Cox. „Ik leg het even in Jip en Janneke-taal uit. Dyslexie is een hardnekkige stoornis bij het leren lezen en spellen. Het komt erop neer dat de koppeling in de hersenen tussen letters en klanken niet goed loopt. Lezen en schrijven worden daardoor nooit geautomatiseerde processen.”

In de volksmond, proeft Cox, wordt deze stoornis wel eens als een hype gezien. „Iedereen heeft tegenwoordig dyslexie, wordt er dan geroepen. Maar dyslexie is een echt probleem.”

Ruim drie procent van alle Nederlanders lijdt eraan. „Vroeger was die stoornis er natuurlijk net zo goed, maar werd niet onderkend. Het waren leerlingen die moeilijk meekwamen en een lage onderwijsvorm volgden. Zonde, want een dyslectisch kind kan heel slim zijn.”

Nu de financiering beter geregeld is, hoopt Cox dat steeds meer leerlingen die eraan lijden, de diagnose krijgen. Alle scholen hebben inmiddels een protocol waarin is vastgelegd hoe ze met de handicap kunnen omgaan. „Met de juiste ondersteuning krijgen dyslectici het onderwijs dat bij hun intellectuele capaciteiten past.”

Tirza werkt in de klas met een laptop met speciale software voor dyslectici. „En er zijn juffen die mij helpen en me meenemen uit de klas naar een kamertje om te oefenen.”

Vroeger oordeelden kinderen hard over Tirza. „Als ik dan een werkje met ze samen maakte, liep ik erg achter en dan zeiden ze: je moet wel beter oefenen, hoor.” Maar inmiddels weet iedereen dat zij het niet kan helpen, en gebeurt dat niet meer.