Een mea culpa kwam Tilmant niet over de lippen

Zijn opvolger bij ING, Jan Hommen, putte zich gisteren nog uit in lovende woorden. „Michel Tilmant was een geweldige ceo.”

Niet iedereen zal dat met Hommen eens zijn. Tilmant (56) stapt op vanwege de ’buitengewone ontwikkelingen in de laatste paar maanden en zijn persoonlijke conditie’, aldus ING in een officiële toelichting. Zwaar zal het besturen van ING – 130.000 medewerkers wereldwijd – in crisistijden zeker zijn. Ook omdat Michel Tilmant zelf onderdeel van het probleem ING was geworden.

De van origine Franstalige Belg is een typische exponent van het verleden, toen een staatsinfuus voor de financiële sector ondenkbaar was en bankiers zelfbewust, ja, zelfs arrogant, de wereld aanschouwden.

Zo beklaagde Tilmant zich vorig jaar nog in het Financieele Dagblad over het vestigingsklimaat van Nederland, inclusief het voornemen van minister Bos om topinkomens aan te pakken. De topbankier dreigde zelfs zijn hoofdkantoor naar Londen te verkassen.

Op 19 oktober 2008 was Tilmant evenwel de eerste bankier die bij Wouter Bos de hand moest ophouden. Heeft u nu gefaald? vroeg vervolgens Elsevier. „Die vraag stel ik mezelf vaak”, zei de bankier. Het uitvoerige antwoord dat erop volgde, is kort samen te vatten met ’nee’.

Volgens Tilmant is zijn bank vooral slachtoffer van ’onvoorspelbare marktomstandigheden’, ’verkeerde computermodellen’ maar ook ’te complexe producten’ die ING waren aangesmeerd door andere banken. Daarvoor is niemand verantwoordelijk, vindt hij.

Van zijn aanvankelijke populariteit onder aandeelhouders, daterend uit de jaren van vette winsten, bleef door zijn onvermogen tot mea culpa het laatste half jaar weinig over. November vorig jaar werd de bestuurder uitgejouwd op de Dag van de Belegger. Wordt het niet eens tijd dat u uw riante salaris teruggeeft, sneerde een boze aandeelhouder. Tilmants verweer – ’ook ík ben financieel getroffen’ – leverde gemor op en boegeroep. Hoewel de topman wel gelijk had. Hij leverde over 2008 al zijn bonussen in waardoor zijn salaris fors kelderde, van 6,1 naar een schamele 1,3 miljoen euro. Dat is ook de hoogte van zijn vertrekpremie.

Zoals Tilmant onderdeel van het probleem was, zo lijkt Jan Hommen een deel van de oplossing te kunnen zijn. Als financieel bestuurder van Philips stond hij ooit aan de wieg van het herstel van de elektronicagigant. Philips lijkt, zeker in vergelijking met concurrenten, de crisis aardig te kunnen doorstaan.