Onbelemmerde vrijheid van meningsuiting opent deur voor discriminatie

Het voorstel van VVD-fractieleider Rutte om de vrijheid van meningsuiting fors te verruimen, staat niet op zichzelf. Het past in een opkomende tendens de uitingsvrijheid hoger te waarderen dan de bescherming van bevolkingsgroepen tegen belediging en discriminatie.

Ook het PvdA-bestuur gaat in zijn notitie over de integratiekwestie die kant op. Het vindt dat krenken mag en eist dus, net als voormalig VVD-Kamerlid Hirsi Ali, een recht op beledigen op. Rutte gaat nog een stap verder. Hij vindt dat iedereen alles moet kunnen zeggen, zolang er niet wordt opgeroepen tot geweld tegen personen en bezittingen.

Het PvdA-bestuur laat voor gekwetsten de weg naar de rechter nog open, maar de VVD vindt een afweging van de uitingsvrijheid tegen andere belangen, zoals de bescherming van religieuze gevoelens, kennelijk niet langer nodig. Zij vertrouwt die ruimte nu al niet meer toe aan de rechter, gezien de afwijzende reactie op de beschikking van het Amsterdamse hof inzake de vervolging van het Kamerlid Wilders.

Rutte bevindt zich met zijn voorstel in het voetspoor van Fortuyn, die in 2002 pleitte voor afschaffing van het non-discriminatiebeginsel, vastgelegd in artikel 1 van de Grondwet, om de uitingsvrijheid ruim baan te geven. Hij wilde onbelemmerd kunnen zeggen dat de islamitische cultuur een achterlijke is.

Als Rutte net zo consequent is als Fortuyn, zal hij moeten beseffen dat omgekeerd het (bijna) verabsoluteren van de uitingsvrijheid, de deur voor discriminatie openzet. Kijk naar Wilders. Diens kritiek op de islam staat niet op zichzelf, maar krijgt concreet vorm in discriminerende voorstellen om de grenzen voor islamitische immigranten te sluiten en het bouwen van nieuwe moskeeën te verbieden.

Minister Hirsch Ballin (CDA) van justitie wees onlangs in het Kamerdebat over godslastering op een ander risico. Uitlatingen over een bevolkingsgroep kunnen zo diep grievend zijn dat zij de samenleving kapot kunnen maken. Omwille van de sociale vrede heeft de overheid dus de plicht, zei hij, gevoelens van gelovigen, alsook ongelovigen, te beschermen, net zozeer als zij gehouden is voor de uitingsvrijheid op te komen.

Het lijkt erop dat de VVD en, in mindere mate, de PvdA willen investeren in intolerantie en grofheid, meer dan in onderling respect en verdraagzaamheid tussen bevolkingsgroepen. Beide partijen moeten maar eens uitleggen hoe zij dat rijmen met hun beginselen.